Middellijn: Suriname — kenmerken van een bananenrepubliek

Suriname staat voor een fundamentele uitdaging. Een zwakke handhaving van regels, politieke benoemingen boven deskundigheid, gebrekkige transparantie, vermenging van partij- en staatsbelang en terugkerende corruptieschandalen voeden volgens Paul Middellijn het gevoel dat de rechtsstaat onder druk staat. Op zichzelf lijken veel gebeurtenissen losse incidenten. Samen kunnen zij echter wijzen op een patroon.De afgelopen periode verdwenen geld, sieraden, verdovende middelen en andere in beslag genomen goederen uit overheidsbewaring. Wanneer burgers eigendommen of bewijsmateriaal aan de staat toevertrouwen, moeten zij erop kunnen rekenen dat deze veilig zijn. Verdwijnt dergelijk materiaal, dan wordt niet alleen bezit gestolen, maar kan ook de rechtsgang worden aangetast.De zorgen werden groter toen in juni 2026 tien politieambtenaren, onder wie zeven leden van het Arrestatieteam, werden aangehouden in een onderzoek naar een onderschept cocaïnetransport. Hun schuld moet door de rechter worden vastgesteld, maar het feit dat zoveel politiefunctionarissen in één strafzaak als verdachte zijn aangemerkt, is op

zichzelf ernstig. Kort daarvoor verdween bovendien ruim 537 kilogram kwik uit een opslagcontainer op het terrein van politiebureau Geyersvlijt. Ook daar rijst de vraag hoe dit kon gebeuren.Volgens Middellijn beperkt de criminaliteitscrisis zich niet tot straatcriminaliteit. Zij wordt veel ernstiger wanneer criminaliteit doordringt tot de instellingen die haar juist moeten bestrijden. Ook op bestuurlijk niveau ziet hij zorgwekkende signalen. Parlementariërs, ministers, bankbestuurders en andere functionarissen zijn de afgelopen jaren onderwerp geweest van strafrechtelijke onderzoeken of vervolging. Dat betekent niet dat iedere beschuldigde schuldig is, maar de opeenstapeling van zaken roept volgens hem vragen op over de weerbaarheid van de instituties.Hij stelt dat corruptie bijzonder gevaarlijk wordt wanneer zij onderdeel wordt van het systeem en politieke loyaliteit belangrijker wordt dan deskundigheid. Daarom is transparantie volgens hem geen gunst van de overheid, maar een democratische plicht.Middellijn benadrukt tegelijkertijd dat Suriname nog steeds een constitutionele democratie is met verkiezingen, onafhankelijke rechters, een Openbaar Ministerie, vrije media en kritische burgers. Juist daarom is waakzaamheid noodzakelijk.

Volgens Paul Middellijn is het echter te vroeg om te concluderen dat alles verloren is. Dat politieambtenaren, bestuurders en andere machtsdragers worden onderzocht, vervolgd of veroordeeld, laat volgens hem zien dat delen van de rechtsstaat nog functioneren. Er zijn nog rechercheurs die onderzoek doen, officieren van justitie die hun werk uitvoeren, rechters die onafhankelijk rechtspreken, journalisten die kritische vragen stellen en burgers die misstanden blijven aankaarten.Daarin ziet hij het verschil met een echte bananenrepubliek. Suriname kent ernstige problemen, maar beschikt nog altijd over instituties die zich tegen ondermijning verzetten. De vraag is volgens hem welke kracht uiteindelijk de overhand krijgt: de rechtsstaat of de ondermijning daarvan.Middellijn verbindt deze analyse vervolgens aan de aanstaande olie- en gasinkomsten. Olie maakt een zwakke staat niet vanzelf sterk, schrijft hij. Geld herstelt geen gebrekkig bestuur en verandert geen politieke

cultuur waarin verantwoording wordt ontweken. Wanneer instituties sterk zijn, kan natuurlijke rijkdom bijdragen aan onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur en duurzame economische ontwikkeling. Wanneer corruptie en straffeloosheid echter diep in het systeem zijn doorgedrongen, kunnen grote inkomsten bestaande problemen juist versterken.Zijn centrale vraag luidt daarom niet hoeveel olie Suriname bezit, maar of het land bestuurlijk, institutioneel en moreel sterk genoeg is om die rijkdom eerlijk, transparant en in het belang van alle burgers te beheren. Volgens Middellijn zal de toekomst uiteindelijk niet alleen worden bepaald door wat zich onder de Surinaamse bodem bevindt, maar vooral door de kwaliteit van de rechtsstaat en het bestuur daarboven.

Redactionele noot: Onderstaande tekst is een redactioneel ingekorte versie van de oorspronkelijke column van Paul Middellijn. Het volledige artikel is te lezen via deze link:

Suriname- MiddellijnDownload

Disclaimer

De redactie van Chronos Times stelt ingezonden artikelen

ter beschikking aan haar lezers om een diversiteit aan meningen en standpunten te bieden. De inhoud van dit artikel, inclusief alle geuite meningen en beweringen, valt volledig onder de verantwoordelijkheid van de auteur en weerspiegelt niet noodzakelijk de mening of het standpunt van de redactie. De redactie is niet aansprakelijk voor de juistheid van de informatie of voor eventuele gevolgen die voortvloeien uit de inhoud van dit stuk.

Redactie Chronos