DNA behandelt overeenkomst met VS over onderscheppen verdachte drugsvliegtuigen

De Nationale Assemblee heeft voor vandaag de behandeling van een overeenkomst tussen Suriname en de Verenigde Staten over het onderscheppen van verdachte burgervliegtuigen op de agenda geplaatst. De overeenkomst moet de samenwerking bij de bestrijding van illegale drugshandel door de lucht versterken. Of de openbare behandeling daadwerkelijk doorgaat, hangt af van de afronding van het eindverslag van de commissie van rapporteurs, onder voorzitterschap van Ronnie Brunswijk.

Het gaat om een overeenkomst die op 15 oktober 2024 tussen beide regeringen is gesloten. Omdat de afspraken betrekking hebben op het onderscheppen van burgervliegtuigen in het Surinaamse luchtruim, is goedkeuring van De Nationale Assemblee vereist. President Jennifer Simons heeft in haar jaarrede al aandacht besteed aan deze overeenkomst. "Ik wil geen drugsvliegtuigen in mijn achterland”, zei zij. Het staatshoofd benadrukte dat Suriname beter moet weten wat zich in het binnenland afspeelt om effectief toezicht te kunnen houden op het nationale grondgebied. Zij sprak de verwachting uit dat het parlement zou meewerken aan een spoedige afronding, zodat Suriname over de benodigde informatie kan beschikken.

Amerikaanse hulp bij opsporing
De Verenigde Staten zijn volgens de overeenkomst bereid Suriname te ondersteunen bij het lokaliseren, identificeren, volgen en onderscheppen van vliegtuigen die vermoedelijk worden ingezet voor illegale drugshandel. Die ondersteuning kan bestaan uit financiële middelen, inlichtingen, radargegevens, apparatuur, opleidingen en logistieke hulp. Ook kan gebruik worden gemaakt van gegevens uit het Amerikaanse Cooperative Situational and Information Integration-systeem (CSII), waarmee vliegtuigbewegingen worden gevolgd en geanalyseerd.

De afspraken zijn bedoeld om de Surinaamse autoriteiten beter in staat te stellen verdachte vluchten op te sporen en de betrokkenen bij illegale drugshandel aan te houden.

Suriname verantwoordelijk voor onderschepping

Het wetsontwerp bevat bepalingen over de wijze waarop verdachte burgervliegtuigen mogen worden onderschept. Suriname moet daarbij de internationale regels voor de veiligheid van de burgerluchtvaart naleven. De overeenkomst schrijft voor dat Suriname duidelijke procedures vaststelt en bekendmaakt. Piloten moeten onder meer weten welke aanwijzingen zij bij een onderschepping moeten opvolgen en hoe zij kunnen worden opgedragen te landen.

Bij de beoordeling of een vliegtuig mogelijk betrokken is bij drugshandel, moeten verschillende omstandigheden worden meegewogen. Daarbij gaat het onder meer om het ontbreken van een vluchtplan, afwijkingen van de opgegeven route, het uitschakelen van identificatieapparatuur, verdachte vliegbewegingen en het negeren van aanwijzingen van de autoriteiten.

Een afwijkende vlucht of een uitgeschakelde transponder betekent op zichzelf dus niet automatisch dat een vliegtuig voor drugshandel wordt gebruikt. De overeenkomst voorziet in een beoordeling aan de hand van meerdere aanwijzingen.

Strikte beperkingen op wapengebruik
Een belangrijk onderdeel van de overeenkomst betreft het gebruik van wapens tegen burgervliegtuigen. Suriname verplicht zich om vliegtuigen die in gebruik zijn niet te beschadigen, te vernietigen of buiten werking te stellen. Ook mag niet met dergelijke maatregelen worden gedreigd. Alleen in het kader van zelfverdediging wordt daarop een uitzondering gemaakt.

Waarschuwingsschoten zijn onder voorwaarden toegestaan om de aandacht van de piloot te trekken. Daarbij moeten voorzorgsmaatregelen worden genomen om gevaar voor het onderschepte vliegtuig en de inzittenden te voorkomen. De afspraken betekenen daarmee niet dat verdachte drugsvliegtuigen zonder meer mogen worden neergeschoten.

Voorwaarden aan delen van informatie
Ook over het gebruik van Amerikaanse informatie zijn afspraken gemaakt. Suriname mag gegevens en analyses die met Amerikaanse ondersteuning zijn verkregen niet zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Amerikaanse ambassade toegankelijk maken voor derden.

Verder kunnen de Verenigde Staten hun ondersteuning opschorten of beëindigen wanneer Suriname zich niet aan de overeengekomen voorwaarden houdt. Voordat de overeenkomst volledig wordt uitgevoerd, moeten beide landen de operationele procedures vaststellen. De afspraken treden formeel in werking nadat via diplomatieke nota’s is bevestigd dat alle vereiste interne procedures zijn afgerond.