Rechtspraak, BuFaZ en rechtszorg dichter bij de burger: decentralisatie in de praktijk

Om de toegang tot het recht te verbeteren, trekken het Hof van Justitie, het ministerie van Justitie en Politie en het Directoraat Burgerzaken (DBZ) de districten in. Met informatiesessies en werkbezoeken willen zij juridische dienstverlening en rechtspraak dichter bij de bevolking brengen.

De reeks activiteiten ging op 11 juni 2026 van start met een bezoek aan Albina, in het district Marowijne. De delegatie bestond uit de rechters mr. I. Lachitjaran en mr. M. Mettendaf, samen met mw. mr. R. Bron, onderdirecteur Rechtsaangelegenheden, en vertegenwoordigers van DBZ. Zij werden ontvangen door districtscommissaris M. Vyent, lokale gezagsdragers en leden van de districtsraad.

Centraal stond de verdere decentralisatie van de rechtspraak. Een belangrijk voorstel is het organiseren van civiele zittingen in Albina, naar het voorbeeld van Moengo. Districtscommissaris Vyent sprak zijn steun uit en benadrukte dat toegankelijke rechtspraak van groot belang is voor de inwoners. Hij riep lokale bestuurders op om de gemeenschap actief

te informeren, zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van deze ontwikkeling.

Volgens de aanwezige rechters verlaagt rechtspraak in de regio de drempel naar de rechter aanzienlijk. Indien er voldoende behoefte is, kunnen vanaf oktober 2026 maandelijks civiele zittingen in Albina plaatsvinden. In Moengo gebeurt dit al met succes.

De delegatie vervolgde haar werkbezoeken op 19 juni in Klaaskreek en Brokopondo Centrum. Districtscommissaris Van der Kamp ontving het gezelschap en sprak zijn waardering uit. Ook daar wordt onderzocht hoe de rechtspraak verder binnen het district kan worden uitgebreid, eventueel naar meerdere locaties.

Op 24 juni werd een bezoek gebracht aan Moengo Tapoe, waar kapitein Michel Poina de delegatie ontving. Hij benadrukte het belang van goede informatievoorziening binnen de gemeenschap, zodat bewoners op de hoogte zijn van de beschikbare diensten.

Tijdens alle bijeenkomsten was er naast de rechtspraak ook aandacht voor ondersteunende dienstverlening. Het Bureau voor Familierechtelijke Zaken (BuFaZ) werd toegelicht als kinderbeschermende instantie van het

ministerie van Justitie en Politie, die onder meer rapportages opstelt voor de rechter en huisbezoeken aflegt. Daarbij werd benadrukt dat de dienstverlening van BuFaZ toegankelijk is voor zowel mannen als vrouwen.

Daarnaast werd ingegaan op onderwerpen zoals omgangsregelingen, alimentatie en andere familierechtelijke kwesties. Mw. mr. R. Bron en mevrouw N. Koema van DBZ lichtten de dienstverlening nader toe. In Brokopondo verzorgde de heer Kuisch deze toelichting namens DBZ. Ook kwamen administratieve processen rond de burgerlijke stand en mogelijkheden voor rechtsbijstand aan bod.

De belangstelling vanuit de gemeenschap was groot. Bezoekers stelden veel vragen, wat wijst op een duidelijke behoefte aan informatie en begeleiding bij juridische vraagstukken. Tevens werd kenbaar gemaakt dat er behoefte bestaat aan aanvullende diensten, zoals slachtofferzorg en drugspreventie.

Na afloop van de bijeenkomsten vonden informele gesprekken plaats en werd overleg gevoerd met de districtsbesturen. Deze interacties dragen bij aan een betere afstemming tussen de centrale overheid en de lokale gemeenschap.

Sinds

december 2023 wordt er gericht gewerkt aan het organiseren van civiele zittingen buiten Paramaribo. Inmiddels vinden deze plaats in onder meer Moengo en Brokopondo. Het gaat om zaken zoals naamswijzigingen, huwelijkskwesties en grondhuurgeschillen.

De decentralisatie is het resultaat van samenwerking tussen de rechterlijke macht en verschillende diensten van het ministerie, waaronder BuFaZ en Bureau Rechtszorg. Deze instanties spelen een belangrijke rol in het begeleiden van burgers en het bieden van kosteloze rechtsbijstand.

Met de uitbreiding naar Albina krijgt deze ontwikkeling verder vorm. De inzet is duidelijk: rechtspraak en rechtszorg moeten voor iedere burger, ongeacht woonplaats, toegankelijk en bereikbaar zijn.