GRONDENRECHTEN EN PROACTIEF TRADITIONEEL GEZAG: DE ENIGE ECHTE BARRIÈRE TEGEN RECHTELOOSHEID EN ANARCHIE IN BROKOPONDO

De recente dynamiek in het Surinaamse binnenland — variërend van de politie-acties in het Sarakreekgebied tot de verontrustende overvallen in Brokopondo — dwingt ons tot een diepgaande, maar vooral constructieve dialoog.

De tijd van ad-hocbestrijding moet plaatsmaken voor een structurele benadering waarin rechtszekerheid, lokaal gezag en economische realiteit hand in hand gaan. Er ligt hier een unieke kans om de goudsector definitief te transformeren naar een transparant en veilig model dat voordelen biedt aan alle betrokken partijen.

De feiten rondom de aanhouding en snelle vrijlating van de zestien Chinese arbeiders in het Sarakreekgebied tonen aan dat bonafide ondernemerschap in de sector wel degelijk bestaat. Uit het onderzoek van het Openbaar Ministerie bleek immers dat alle arbeiders beschikten over geldige verblijfs- en werkvergunningen. Hoewel administratieve onvolkomenheden rondom de vuurwapenmachtiging van het bedrijf geleid hebben tot tijdelijke frictie, bewijst deze casus dat marktpartijen bereid zijn zich aan de regels te houden. Dit is

een hoopgevend signaal: ordening is geen utopie, mits de overheid constructief samenwerkt met de private sector in plaats van te grijpen naar louter repressieve middelen.

De bittere realiteit is sinds dit specifieke incident echter grimmiger geworden. Verschillende ondernemers in het gebied zijn sindsdien het slachtoffer geworden van brute overvallen en berovingen. Actieve en directe beveiliging vanuit de overheid is dan ook een absolute prioriteit om het vertrouwen van bonafide investeerders te behouden en de lokale economie te beschermen.

Om deze ordening een solide fundament te geven, is het essentieel dat de staat Suriname de structurele weeffouten in het binnenlandbeleid herstelt. Het niet naleven van internationale verdragen en het uitblijven van de uitvoering van het historische Saamaka-vonnis blijven de grootste struikelblokken voor duurzame vrede. Het definitief erkennen en wettelijk verankeren van de grondenrechten is geen gunst, maar een noodzakelijke voorwaarde voor economische stabiliteit. Wanneer lokale gemeenschappen wettelijke zeggenschap krijgen, ontstaat er automatisch een

natuurlijke barrière tegen illegaliteit en criminaliteit.

In dit nieuwe raamwerk moet het traditioneel gezag in gebieden zoals Sarakreek met spoed een actievere, leidende rol opeisen. Het heft in eigen handen nemen betekent in dit scenario: verantwoordelijkheid dragen voor het eigen gebied en direct communiceren met bonafide ondernemers en de centrale overheid.

Als de kapiteins en basja’s dit vacuüm niet zelf invullen, lopen zij het risico dat hun legitieme gezag wordt misbruikt door externe actoren met louter eigenbelang voor ogen. Een proactief traditioneel gezag fungeert als de perfecte brug tussen de lokale bevolking en de formele wetgeving.

De goudkoorts brengt helaas niet alleen economische activiteit, maar ook een brede maatschappelijke en ecologische verloedering met zich mee, gekenmerkt door ongecontroleerde kwikvervuiling, drugshandel en met name prostitutie. Om dit te keren, moeten we overstappen op streng gereguleerde modelkampen. Een verantwoord en modern goudwinningskamp dat de omgeving respecteert, hoort te voldoen aan een aantal minimale criteria:

Kwikvrije

zones & herbebossing: Verplichte inzet van milieuvriendelijke resorten en directe rehabilitatie van de bodem na exploitatie.

Gesloten afwatersystemen: Het voorkomen dat giftige chemicaliën en zware modderstromen in de omliggende kreken en rivieren belanden.

Sociale barrières tegen verloedering: Een strikt geregistreerd en omheind complex waar externe toegang wordt gecontroleerd om de illegale handel in drugs en de exploitatie van kwetsbare groepen tegen te gaan.

Menswaardige infrastructuur: Fatsoenlijke huisvesting en hygiënische sanitaire voorzieningen voor arbeiders, in plaats van de wildgroei van onveilige krotten.

De financiële noodzaak voor deze omslag is voor de staat Suriname overduidelijk. Het gebrek aan heldere kaders en het niet nakomen van afspraken heeft de schatkist in het verleden immers al miljoenen gekost. Door juridische en administratieve misstappen in het verleden werd de staat Suriname bijvoorbeeld geconfronteerd met een dwangsom van maar liefst SRD 500.000 per dag aan Li Lau San. Dit is geld dat door structurele ordening en heldere afspraken in de

schatkist had kunnen blijven, om direct te worden geïnvesteerd in de uitrusting van lokale politieposten en de ontwikkeling van de grensgemeenschappen.

De noodzaak voor deze transformatie wordt dagelijks onderstreept door de rauwe werkelijkheid op de grond, zoals de gewelddadige overvallen op klaarlichte dag bij Tjielepasi II in Brokopondo. De angst onder goudzoekers en winkeliers is reëel en verlamt de lokale economie. Hoewel de recente diplomatieke stappen van minister Melvin Bouva om het grensverdrag met Frankrijk te ratificeren een uitstekende basis leggen voor internationale samenwerking tegen grensoverschrijdende criminaliteit, moet de binnenlandse veiligheid prioritair en met harde hand worden opgelost.

Wanneer de overheid, het traditioneel gezag en bonafide ondernemers de handen ineenslaan op basis van wederzijds respect en het erkennen van de grondenrechten, ontstaat er een absolute win-win situatie. Het binnenland van Suriname is te waardevol om aan het toeval, de anarchie of de verloedering over te laten; met een constructieve, gezamenlijke aanpak ligt

de weg open naar een veilig, geordend en welvarend achterland.

UNITEDNEWS