Grankreek eist opheldering over zandafgravingen nabij dorp

Kapitein Angelique Palmtak van het inheemse dorp Grankreek in Saramacca trekt aan de bel over zandafgravingen die volgens de gemeenschap steeds dichter bij het woon- en leefgebied van het dorp plaatsvinden. De dorpsleiding wil duidelijkheid over de verleende vergunningen en heeft de overheid tot 19 juni de tijd gegeven om met antwoorden te komen.

In het radioprogramma ABC Actueel zei Palmtak dat de bewoners de ontwikkelingen niet langer kunnen negeren. Volgens haar vinden de zandafgravingen plaats binnen het traditionele woon- en leefgebied van Grankreek en rukken de werkzaamheden steeds verder op richting woningen van dorpelingen. Daardoor groeit binnen de gemeenschap de bezorgdheid over de gevolgen voor de leefomgeving.

“Ze komen te dichtbij”, aldus de kapitein. Volgens haar zou een ondernemer zelfs plannen hebben gehad om nog verder richting het dorp uit te breiden, wat voor de gemeenschap aanleiding was om in actie te komen.

Palmtak zegt dat één ondernemer ongeveer

anderhalf jaar actief is in het gebied, terwijl een andere volgens haar al vijf tot zes jaar zand wint en inmiddels meerdere verlengingen van zijn vergunning zou hebben gekregen.

Zorgen over leefomgeving Volgens de kapitein hebben de afgravingen directe gevolgen voor de leefomgeving van de gemeenschap. Grankreek is voor voedselvoorziening afhankelijk van jacht en visvangst.

Palmtak vreest onder meer afkalving van het terrein en wateroverlast door de ontstane zandputten. Ook waarschuwt zij voor een toename van muskieten doordat afgegraven gebieden zich vullen met water. Daarnaast zouden de veranderingen gevolgen kunnen hebben voor de visstand waarop bewoners zijn aangewezen.

De werkzaamheden liggen volgens haar inmiddels al twee maanden stil, in afwachting van duidelijkheid over de uitgegeven concessies en de wijze waarop deze tot stand zijn gekomen.

Gemeenschap wacht op antwoorden Palmtak zegt dat brieven zijn gestuurd naar verschillende ministeries, de regering en president Jennifer Simons. Volgens haar heeft de gemeenschap tot

nu toe geen duidelijk antwoord ontvangen.

Recent is opnieuw een schrijven verstuurd, waarbij de overheid twee weken de tijd heeft gekregen om te reageren. Die termijn loopt volgens haar af op 19 juni. Als er tegen die tijd geen duidelijkheid komt, sluit de gemeenschap verdere stappen niet uit. De kapitein benadrukt dat volgens haar geen toestemming is gegeven voor de activiteiten binnen het leefgebied van Grankreek. “Niemand heeft toestemming gegeven”, zei zij tijdens het interview.

VIDS: rechten van gemeenschap moeten worden gerespecteerd De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) ondersteunt Grankreek in het conflict rond de zandafgravingen. Volgens directeur Cylene France zijn inheemse gemeenschappen regelmatig onvoldoende betrokken bij besluiten over activiteiten in hun woon- en leefgebieden.

France zegt dat de gemeenschap ernstige zorgen heeft over de gevolgen van de afgravingen. Door de recente regenval zouden uitgegraven gebieden inmiddels grotendeels met water zijn gevuld.

Volgens de VIDS-directeur gaat het probleem

verder dan alleen Grankreek. Zij stelt dat meerdere inheemse gemeenschappen te maken krijgen met concessies die worden uitgegeven zonder dat de betrokken dorpen daar vooraf voldoende bij worden betrokken.

France benadrukt dat niet alleen dorpsbesturen, maar volledige gemeenschappen betrokken moeten worden bij besluitvorming over activiteiten in hun leefgebied. Volgens haar worden die interne besluitvormingsprocessen in de praktijk vaak overgeslagen.

Daarnaast zegt zij dat VIDS nog altijd wacht op een gesprek met de regering over de erkenning van de grondenrechten van inheemse volken. Volgens France zijn hierover sinds september vorig jaar meerdere verzoeken gedaan, maar heeft een formeel overleg nog niet plaatsgevonden.

Zij spreekt de hoop uit dat de kwestie rond Grankreek leidt tot meer aandacht voor de bescherming van inheemse woon- en leefgebieden in Suriname.