EBU JONES: FUNDAMENTELE HERZIENING RECHTSSYSTEEM NOOZAKELIJK OM RECHTSSTAAT TE BESCHERMEN

Tijdens een openbare vergadering in De Nationale Assemblee heeft initiatiefnemer Ebu Jones (NDP) krachtig gepleit voor een ingrijpende hervorming van de Surinaamse rechterlijke macht. Volgens het parlementslid is deze operatie geen kwestie van politiek opportunisme, maar een noodzakelijke stap om structurele kwetsbaarheden binnen het systeem weg te nemen.

Jones richtte zijn pijlen in het bijzonder op het Openbaar Ministerie, waar de huidige opzet volgens hem al jaren de rechtvaardigheid in de weg staat. Hij riep zijn collega’s op om de discussie zakelijk te voeren en weg te blijven van persoonlijke veten, aangezien wetgeving robuust genoeg moet zijn om onder elk willekeurig bewind correct te functioneren.

Een centraal punt in het betoog van Jones is de huidige machtsconcentratie bij de procureur-generaal. Hij stelt dat het recht op een eerlijk proces al begint vóór de rechtszaal, maar dat het huidige gebrek aan ‘checks and balances’ bij beslissingen over vervolging en aanhoudingen het vertrouwen

van de burger schaadt. Als oplossing draagt hij een collegiaal model aan met meerdere procureurs-generaal. Deze structuur, die internationaal al breed wordt toegepast, zou zorgen voor een meer evenwichtige besluitvorming en de top van het vervolgingsapparaat beter beschermen tegen zowel politieke druk als overbelasting.

Daarnaast benadrukte Jones dat Suriname internationaal gezien een uitzondering vormt door het ontbreken van een derde rechtsinstantie. Het invoeren van cassatie is volgens hem essentieel om te voldoen aan internationale verdragen zoals het BUPO-verdrag. Een dergelijke instantie moet niet alleen de uniformiteit in de rechtspraak bewaken, maar de burger ook de garantie bieden dat een zaak tot op het hoogste niveau procedureel getoetst kan worden.

Hij verwees hierbij naar incidenten met de zogenaamde ‘muilkorfwetten’, waarbij burgers werden ingesloten zonder dat een onafhankelijke rechter de rechtmatigheid van het handelen van het OM direct kon toetsen, als symptoom van een falend systeem.

Om deze veranderingen mogelijk te maken, stelt Jones

voor om eerst de nodige constitutionele ruimte te creëren. In navolging van Hof-president Iwan Rasoelbaks pleit hij ervoor om de komst van een derde instantie expliciet in de Grondwet te verankeren. De discussie of dit een eigen nationaal cassatiehof moet worden of een aansluiting bij de Caribbean Court of Justice, kan dan in een later stadium worden gevoerd. Jones vatte de urgentie van de hervorming samen met de woorden: “Dit debat gaat niet over vandaag, maar over de rechtsstaat die we willen nalaten.”

UNITEDNEWS