Zorgen over € 66,6 miljoen aan herstelgeld voor Suriname: nazaten willen weten waar geld naartoe gaat

De besteding van tientallen miljoenen euro’s die Nederland beschikbaar stelt voor herstelmaatregelen rond het slavernijverleden, roept vragen op. Stichting Grani en andere initiatiefnemers vinden dat de nazaten van tot slaaf gemaakten in Suriname onvoldoende worden betrokken bij beslissingen over het geld. Zij eisen meer inspraak en volledige openheid over de manier waarop de miljoenen worden verdeeld en besteed.

Voor Suriname gaat het om een bedrag van in totaal ongeveer 66,6 miljoen euro. Daarvan is circa 33,3 miljoen euro bestemd voor maatschappelijke initiatieven, terwijl eenzelfde bedrag beschikbaar is voor beleidsmaatregelen. Volgens de betrokken organisaties moet duidelijk worden wie over deze middelen beslist, welke projecten worden gefinancierd en hoeveel geld daadwerkelijk bij de gemeenschappen terechtkomt.

De zorgen zijn naar voren gebracht in een persbericht van Stichting Afro-Caribische Levensbeschouwing en Spiritualiteit (Grani) en de initiatiefnemers van het position paper Herstelmiddelen Suriname. Aanleiding vormt het commissiedebat over het slavernijverleden dat op donderdag 15 oktober 2026 in de

Nederlandse Tweede Kamer werd gehouden.

Volgens de organisaties is het opmerkelijk dat juist de groepen die jarenlang hebben gestreden voor erkenning van het slavernijverleden en Nederlandse excuses, onvoldoende invloed hebben op de verdeling van de herstelmiddelen. De zogenoemde grassrootsorganisaties, die rechtstreeks vanuit de betrokken gemeenschappen opereren, zouden nauwelijks worden betrokken bij het beheer van de fondsen en de keuze van projecten.

De initiatiefnemers vinden dat niet alleen bestuurders en instanties mogen bepalen hoe het geld wordt gebruikt. Ook nazaten van tot slaaf gemaakten en bewoners van voormalige plantagegemeenschappen moeten volgens hen een belangrijke stem krijgen. Zij vatten hun onvrede samen met de woorden: “Over ons wordt gesproken, niet met ons.”

Daarnaast pleiten de organisaties voor een openbaar financieel overzicht waarin precies staat hoeveel geld beschikbaar is gesteld, welke bedragen al zijn toegezegd, hoeveel daadwerkelijk is uitbetaald en welk bedrag nog resteert. Daarmee moet voor iedereen controleerbaar worden waar de Nederlandse herstelmiddelen terechtkomen.

De initiatiefnemers benadrukken

bovendien dat herstel verder moet gaan dan symbolische erkenning of tijdelijke projecten. De investeringen moeten volgens hen blijvende verbeteringen opleveren voor de betrokken gemeenschappen. Daarbij moet ook worden onderzocht hoeveel mensen daadwerkelijk worden geholpen en welke resultaten de projecten op langere termijn opleveren.

Volgens Stichting Grani draait het uiteindelijk om meer dan alleen financiële compensatie. De herstelmiddelen moeten nazaten ook meer zeggenschap, kennis en kansen bieden. De organisaties willen daarom dat de betrokken gemeenschappen niet slechts worden geraadpleegd, maar daadwerkelijk kunnen meebeslissen over hun eigen toekomst.