Trump lijdt zware politieke nederlaag bij Amerikaanse tussentijdse verkiezingen

President Donald Trump heeft bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen een zware politieke nederlaag geleden. De Democraten hebben zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat op de Republikeinen veroverd. Daarmee raakt Trump de parlementaire meerderheid kwijt waarop hij tijdens zijn tweede ambtstermijn kon rekenen. De verkiezingen van dinsdag 3 november hebben de machtsverhoudingen in Washington ingrijpend veranderd.

De Democratische overwinning is opvallend omdat de partij niet alleen zetels wist te winnen in belangrijke strijdstaten, maar ook doorbraken boekte in gebieden die jarenlang als Republikeinse bolwerken golden. Vooral de uitslagen in Texas, Kansas, Iowa en South Carolina springen in het oog.

In Texas boekten de Democraten een historische dubbele overwinning. James Talarico versloeg de Republikeinse kandidaat Ken Paxton in de strijd om een Senaatszetel. Daarmee wordt hij de eerste Democraat sinds 1988 die namens Texas in de Amerikaanse Senaat wordt gekozen.

Ook het gouverneurschap van Texas wisselt van partij. Democraat Gina

Hinojosa versloeg de zittende Republikeinse gouverneur Greg Abbott. Zij wordt daarmee de eerste vrouwelijke gouverneur van Texas met een Latijns-Amerikaanse achtergrond. De overwinning betekent bovendien dat de Democraten voor het eerst sinds 1995 weer het gouverneurschap van deze traditioneel Republikeinse staat in handen krijgen.

De Democraten boekten daarnaast belangrijke Senaatsoverwinningen in North Carolina, Ohio, Kansas, Iowa en South Carolina. In Ohio wist voormalig Democratisch senator Sherrod Brown de Republikein Jon Husted te verslaan. Ook in Kansas, waar de Republikeinen al tientallen jaren de Senaatsverkiezingen domineren, slaagden de Democraten erin een zetel te veroveren.

De verkiezingsuitslag betekent dat de Republikeinen hun meerderheid in beide kamers van het Congres verliezen. Dat heeft directe gevolgen voor de politieke ruimte van Trump gedurende de resterende twee jaar van zijn presidentschap.

Met een Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden wordt het voor de president moeilijker om zijn wetsvoorstellen en begrotingsplannen door het parlement

te krijgen. De Democraten krijgen bovendien meer mogelijkheden om parlementaire onderzoeken naar het beleid van de regering te beginnen.

De machtswisseling in de Senaat is eveneens belangrijk. Deze kamer speelt een doorslaggevende rol bij de goedkeuring van hoge regeringsfunctionarissen en federale rechters. Trump zal daardoor bij verschillende benoemingen rekening moeten houden met de Democratische meerderheid.

De verkiezingen vonden plaats tegen de achtergrond van groeiende onvrede over de kosten van levensonderhoud, het economische beleid en de Amerikaanse oorlog met Iran. Uit exitpolls blijkt dat vooral de hoge prijzen en zorgen over de richting waarin het land zich ontwikkelt zwaar wogen bij veel kiezers.

Ook onder jongere en Latijns-Amerikaanse kiezers boekten de Democraten terreinwinst. Deze groepen speelden een belangrijke rol bij verschillende verkiezingsoverwinningen.

Trump heeft de Democraten inmiddels gefeliciteerd met hun overwinning, maar bestrijdt dat de uitslag moet worden gezien als een persoonlijke afwijzing van zijn presidentschap. Tijdens de verkiezingscampagne had hij

Republikeinse kiezers juist opgeroepen massaal naar de stembus te gaan om zijn politieke agenda te ondersteunen.

De Democratische fractieleider Hakeem Jeffries komt door de nieuwe machtsverhoudingen in aanmerking om voorzitter van het Huis van Afgevaardigden te worden. Wanneer hij door zijn collega’s wordt gekozen, wordt hij de eerste zwarte voorzitter van deze kamer.

De nieuwe samenstelling van het Amerikaanse Congres treedt op 3 januari 2027 aan. Hoewel de Democraten de meerderheid in beide kamers hebben veiliggesteld, moeten verschillende afzonderlijke verkiezingsuitslagen nog definitief worden vastgesteld.