Regeerders, stop met er met de pet naar te gooien als het om onze volksgezondheid gaat!

Wanneer het aankomt op de bescherming van ons milieu, ons drinkwater en de gezondheid van de Surinaamse samenleving, blinken de verantwoordelijke autoriteiten uit in één ding: laksheid. Keer op keer zien we dat er pas in actie wordt gekomen als het kalf al verdronken is — of in dit geval: als het gif al in ons waterstroomgebied zit. Er wordt letterlijk met de pet gegooid naar diepgaand en daadkrachtig onderzoek.

Kijk naar de huidige, angstaanjagende situatie rond de Saramaccarivier. Het incident vond plaats in juni en inmiddels zijn we al een volle maand verder, diep in juli. Een maand van totale onzekerheid en angst voor de lokale bevolking. De Nationale Milieu Autoriteit (NMA) heeft geadviseerd: drink geen rivierwater, zwem niet in de rivier en eet geen vis uit de rivier.

De rivier, die normaal gesproken de levensader en de “supermarkt” van de dorpelingen is, is nu effectief gesloten en veranderd

in een gevarenzone. Het is een schande dat burgers zo lang in totale onzekerheid moeten leven, terwijl de overheid achter de feiten aanloopt.

Dit trage optreden is geen incident, maar een patroon. Denk aan het eerdere schrijnende voorbeeld uit Brokopondo, waar op 26 augustus 2024 een vrachtwagen met chemicaliën in het Afobakameer stortte. De districtscommissaris rapporteerde de situatie pas op 8 september en pas op 9 september — ruim twee weken na het incident — werd eindelijk met een onderzoek begonnen.

Twee weken! In de tussentijd stroomt het water door en tasten de chemicaliën het ecosysteem aan. Naderhand wordt er vanuit de ivoren torens geroepen dat er “geen cyanide” is aangetoond, maar hoe serieus kun je een onderzoek nemen dat pas begint als het bewijsmateriaal allang is weggespoeld?

Al in september 2024 lag er een onderzoek bij het Openbaar Ministerie (OM) naar vergelijkbare milieukwesties, maar tastbare resultaten en harde maatregelen

blijven uit. Het ontbreekt deze autoriteiten aan urgentiebesef. Onze Surinaamse rivieren en meren zijn geen stortplaatsen voor giftig afval en ons volk bestaat niet uit proefkonijnen!

Ik eis concrete antwoorden en nu actie!

Het praten en polderen moet ophouden. Als volksvertegenwoordiger neem ik geen genoegen meer met sussende woorden en trage rapportages. Ik eis onmiddellijke transparantie en strenge controle op de import en het gebruik van chemicaliën in de goudsector.

Concreet eis ik antwoorden op en actie ten aanzien van de volgende punten:

1. Directe en transparante protocollen bij incidenten Er moet een keiharde deadline komen voor het opstarten van milieuonderzoeken na een incident. Geen weken of maanden wachten, maar binnen enkele uren actie ondernemen.

2. Openbaarheid van lopende onderzoeken De resultaten van het onderzoek dat sinds september 2024 bij het OM ligt, evenals de recente onderzoeksresultaten rond de Saramaccarivier, moeten direct op tafel komen. De samenleving heeft recht op

de waarheid.

3. Sluitende controle op de import en distributie van Jin Chan Er moet per direct inzichtelijk worden gemaakt hoeveel zakken Jin Chan vanaf 2017 tot heden precies in Suriname zijn geïmporteerd. Dit moet sluitend worden achterhaald aan de hand van de verstrekte importvergunningen. De verkopers van deze middelen moeten verplicht een sluitende administratie overleggen, waaruit blijkt in welke specifieke gebieden dit middel wordt ingezet. De verkoper móét weten aan wie en waarvoor hij levert. Er moet nu een grootschalige fysieke controle worden uitgevoerd in al deze gebieden om na te gaan hoe er met dit gif wordt omgegaan.

4. Volledige financiële aansprakelijkheid voor veroorzakers: het principe “de vervuiler betaalt” Alle kosten die vanaf het moment van het incident worden gemaakt, waaronder de kosten voor diepgaande onderzoeken en de totale kosten voor het uiteindelijke milieuherstel, moeten onvoorwaardelijk voor rekening van de veroorzaker komen. De Surinaamse belastingbetaler mag nooit opdraaien

voor de destructieve winsten van onverantwoordelijke actoren.

We kunnen niet blijven toekijken hoe de kleinschalige goudsector haar gang gaat ten koste van ons binnenland en onze watervoorziening, terwijl de overheid de andere kant op kijkt of achter de feiten aanloopt. Het roer moet om. De gezondheid van ons volk is niet te koop en mag nooit het slachtoffer worden van bureaucratische traagheid!

Ingrid Karta-Bink Volksvertegenwoordiger