Van der San pleit voor rechtstreeks gekozen president: huidig systeem maakt president ‘chantabel’

Eugène van der San pleit voor een wijziging van het Surinaamse staatsbestel waarbij de president rechtstreeks door de bevolking wordt gekozen. Volgens hem maakt het huidige systeem de president te afhankelijk van coalities, waardoor die volgens hem zelfs ‘chantabel’ kan worden. Van der San ziet juist voor president Jennifer Simons een rol bij een mogelijke hervorming van het systeem.

Volgens hem moet Suriname toewerken naar een systeem waarin de president staatsrechtelijk sterker staat en minder afhankelijk is van politieke afspraken binnen een coalitie. “Een president die nu binnen dit systeem wordt gekozen — ik wil het woord eigenlijk niet gebruiken, maar ik ga het toch gebruiken — is chantabel”, stelde Van der San.

Eugène van der San

Volgens hem zou een rechtstreeks door het electoraat gekozen president een sterkere positie hebben. Daarbij moeten de bevoegdheden van de president en de verhouding met andere staatsorganen volgens hem duidelijk in de Grondwet worden

vastgelegd.

Van der San verwijst onder meer naar Brazilië, waar de president rechtstreeks wordt gekozen. Hij benadrukt dat het niet simpelweg gaat om het veranderen van de manier waarop een president wordt gekozen. Ook de constitutionele bevoegdheden en de verhouding tussen de president en andere organen moeten volgens hem opnieuw worden bekeken.

“Bij een rechtstreeks gekozen president zal je uiteraard in je Grondwet, je constitutie, moeten bepalen in hoeverre de bevoegdheden zijn geregeld”, aldus Van der San.

Hij stelt dat een rechtstreeks gekozen president daardoor meer ruimte kan krijgen om zijn of haar werkzaamheden uit te voeren, zonder voortdurend afhankelijk te zijn van coalitiepartners.

Simons volgens Van der San in gunstige positie Van der San ziet daarbij nadrukkelijk een rol voor president Simons. Volgens hem beschikt zij over een aantal omstandigheden die gunstig kunnen zijn voor het doorvoeren van zo’n hervorming. Hij noemt onder meer haar politieke ervaring en kennis

van het Surinaamse politieke systeem.

Simons heeft eerder aangegeven dat zij haar presidentschap tot één termijn wil beperken. Van der San koppelt haar huidige positie aan de mogelijkheid om mee te werken aan een verandering van het systeem, waarbij een volgende president uiteindelijk rechtstreeks door het volk zou kunnen worden gekozen.

“Het zou geweldig zijn als we de medewerking van de zittende president zo hebben om naar die richting te gaan”, zei Van der San. Daarbij merkte hij op dat Simons volgens hem “zelf niet in die strijd wil komen”.

Volgens Van der San zou juist die positie ruimte kunnen bieden om tijdens haar presidentschap de discussie over een ander systeem verder te brengen.

Hij heeft eerder geschreven dat Suriname zijn Grondwet zodanig zou moeten wijzigen dat de bevolking zelf de president kan kiezen.

Afhankelijk van coalitie Van der San zegt in gesprek met LIM FM dat het huidige systeem,

dat voortvloeit uit de Grondwet van 1987, ervoor zorgt dat een president sterk afhankelijk is van een politieke meerderheid en de coalitie waarop de regering steunt.

Volgens hem moet Suriname daarom streven naar een systeem waarin de president “zo weinig mogelijk” in een situatie terechtkomt waarin coalitiepartners grote invloed kunnen uitoefenen op zijn of haar functioneren.

Dat betekent volgens Van der San niet dat een president zonder parlementaire meerderheid kan regeren. Ook in een ander systeem blijft steun binnen het parlement noodzakelijk.