Trump claimt permanente controle over veiligheid Groenland na akkoord met Denemarken

De Verenigde Staten, Denemarken en Groenland hebben een akkoord bereikt over een grotere Amerikaanse veiligheidsrol op Groenland. President Donald Trump zegt dat Washington daarmee “permanente controle” krijgt over de veiligheid van het strategisch gelegen eiland. Denemarken en Groenland benadrukken echter dat de soevereiniteit niet wordt overgedragen.

Trump maakte het akkoord vrijdag bekend. Volgens hem krijgt de VS blijvende bevoegdheden om zijn veiligheidsbelangen op Groenland te beschermen en zal Amerika “voor altijd” de mogelijkheid hebben om te doen wat noodzakelijk wordt geacht.

De regeling maakt onder meer een grotere Amerikaanse militaire aanwezigheid mogelijk. Ook moeten landen die door Washington als tegenstanders worden beschouwd, worden geweerd van militaire bases en gevoelige investeringen op Groenland. Daarbij gaat het vooral om zorgen over de groeiende invloed van Rusland en China in het Noordpoolgebied.

Wat de Amerikaanse bevoegdheden precies zullen omvatten, is nog niet volledig openbaar gemaakt. Onduidelijk is onder meer hoe groot de toekomstige

militaire aanwezigheid wordt en welke zeggenschap Washington krijgt bij gevoelige buitenlandse investeringen.

Denemarken en Groenland houden vast aan soevereiniteit Deense en Groenlandse leiders gebruiken een voorzichtiger formulering dan Trump. Zij stellen dat het akkoord de veiligheid in het Noordpoolgebied en de Noord-Atlantische regio moet versterken, zonder dat Groenland zijn soevereiniteit of recht op zelfbeschikking verliest.

Daarmee bestaat een duidelijk verschil tussen de manier waarop Trump het akkoord presenteert en de uitleg vanuit Denemarken en Groenland. Waar de Amerikaanse president spreekt over permanente controle over de veiligheid, benadrukken beide regeringen dat geen sprake is van overdracht van het grondgebied.

De Verenigde Staten hebben al tientallen jaren een militaire aanwezigheid op Groenland. De Pituffik Space Base in het noordwesten van het eiland speelt een belangrijke rol bij raketwaarschuwing, defensie en toezicht vanuit de ruimte.

Groenland is vanwege zijn ligging tussen Noord-Amerika en Europa van groot strategisch belang. Trump heeft herhaaldelijk gezegd dat

Amerikaanse invloed op het eiland noodzakelijk is voor de nationale veiligheid.

Het akkoord moet naar verwachting worden ondertekend rond de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Daarna moeten nog de vereiste procedures in Denemarken en Groenland worden doorlopen.