‘DNA had CLAD niet mogen horen’ (COLUMN)

(Door Sunil Sookhlall & Kries Mahabier) – Tijdens de behandeling van de vorderingen van de Procureur Generaal (PG) inzake de in-staat-van-beschuldiging-stelling van drie gewezen politieke ambtsdragers is vooral door de NDP fractie vele malen aandacht besteed aan de wijze waarop de vordering tot stand is gekomen, bijvoorbeeld of het een persoonsgericht onderzoek jegens Bronto Somohardjo was of niet. De CLAD werd voorafgaand aan de vergadering flink aan de tand gevoeld door de ‘Commissie van onderzoek’.

In onze column van 19 mei 2026 hebben wij deze materie uitvoerig behandeld. Wij gaan de kern ervan even herhalen: “In de wet staat echter duidelijk dat de betreffende commissie uitsluitend de politieke ambtsdrager mag horen en niemand anders. Artikel 8 lid 2 van de eerder aangehaalde wet geeft expliciet aan wie DNA mag horen. Daarbij wordt alleen de politieke ambtsdrager genoemd. Wat begrijpt men daar niet aan?” Noot: Met wet wordt hier bedoeld de Wet In Staat van Beschuldigingstelling en Vervolging Politieke Ambtsdragers (hierna te noemen WIPA).

De Nationale Assemblee (DNA) heeft diverse functionarissen en instanties gehoord, waaronder de CLAD. De PG wilde men ook horen, maar terecht heeft de PG dat verzoek afgewezen. Gelet op het feit dat de commissie volgend de wet alleen de gewezen politieke ambtsdragers mocht horen, zijn al die functionarissen en instanties die gehoord zijn, onrechtmatig gehoord. Ook de CLAD had het verzoek van de DNA-commissie om gehoord te worden, moeten afwijzen met de stelling dat er geen wettelijke grondslag aanwezig is om haar te horen. Zo ook al die andere functionarissen en/of instanties.

De conclusie is dat alle informatie die is verkregen tijdens het horen van die functionarissen en/of instanties onrechtmatig verkregen is en dat die informatie niet ingebracht of gebruikt mag worden tijdens de behandeling van de vorderingen van de PG.

Wij zien het al die kant opgaan, dat DNA de vorderingen van de PG zal afwijzen. Wij brengen u in herinnering dat tijdens het horen van gewezen minister van Financiën Gillmore Hoefdraad in het jaar 2020 door de hoorcommissie het volgende is gesteld (zie bijlage):“Overwegende verder dat ook na het horen van de politieke ambtsdrager Hoefdraad, Gillmore Andre door eerder bedoelde commissie gebleken is, dat het door de Procureur-Generaal opgestuurde dossier onvolledig, eenzijdig, suggestief en bevooroordeeld is en dat inwilliging van het verzoek tot het in staat van beschuldiging stellen van betrokkene zich verzet tegen het rechtszekerheidsbeginsel, vertrouwensbeginsel, gelijkheidsbeginsel en het beginsel van redelijkheid en billijkheid”.

U ziet dat de toenmalige commissie is getreden in de beoordeling van de inhoud van de vordering van de PG, terwijl artikel 5 van de WIPA stelt: ‘De Nationale Assemblée treedt niet in de beoordeling van de gegrondheid van het aanmerken van de betreffende politieke ambtsdrager of gewezen politieke ambtsdrager als verdachte ……………, doch beoordeelt uitsluitend of zijn of haar vervolging in politiek bestuurlijk opzicht in het algemeen belang moet worden geacht’.

Een vordering van de PG is altijd onvolledig, eenzijdig en suggestief. De PG suggereert altijd iets eenzijdig. Die suggestie wordt vervolgens door de rechter beoordeeld. De vordering van de PG dient zelfs onvolledig te zien (het is een gebod). Artikel 3 van de WIPA: “De vordering …….. bevat een korte feitelijke omschrijving van het misdrijf dan wel de misdrijven, waarvan de betreffende politieke ambtsdrager of gewezen politieke ambtsdrager wordt verdacht…….”. Waarom dient de vordering van de PG onvolledig te zijn? Omdat DNA de vordering niet op gegrondheid mag beoordelen, waardoor het niet vereist is dat die vordering volledig is.

Dus in die vordering hoeft niet uitvoerig ingegaan te worden op de feiten; het is geen ten laste legging, het is slechts een vordering. Pas in de ten laste legging wordt uitvoerig ingegaan op alle feiten en omstandigheden, want pas na de in-staat-van-beschuldiging-stelling worden alle betrokkenen uitvoerig verhoord.

Bronto Somohardjo hoefde niet gehoord te worden door de PGTijdens de DNA vergadering zijn wij herhaaldelijk geconfronteerd geweest met vragen en stellingen dat Bronto Somohardjo niet gehoord is door het Openbaar Ministerie (OM), maar de andere gewezen politieke ambtsdrager Riad Noermohammed wel. Het is aan de PG te bepalen wie zij wel of niet nodig acht te horen. Het is geen strafrechtelijk verhoor dat de verdachte verplicht is gehoord te worden. In het beginstadium onderzoekt de PG zaken eenzijdig en indien er gebrekkige informatie aanwezig is, kan zij besluiten de politieke ambtsdrager te horen om zodoende meer informatie te kunnen krijgen.

In de zaak van Somohardjo is dat anders; de zaak is zo helder als water. Het 66-pagina tellende CLAD-rapport laat geen twijfels over m.b.t. de gang van zaken. Dat rapport was al voldoende om Somohardjo in staat van beschuldiging te laten stellen en hem verder aan de tand te voelen tijdens een strafrechtelijk verhoor welke pas dan kan plaatsvinden nadat hij in staat van beschuldiging is gesteld door DNA.

Politieke ambtsdrager is niet alleen politiek verantwoordelijkIn artikel 54 lid 2 onder e staat: “politieke ambtsdragers zijn burgerrechtelijk en strafrechtelijk aansprakelijk voor hun handelen en nalaten”.

Somohardjo zegt dat hij alleen politiek (dus burgerrechtelijk) verantwoordelijk is, terwijl de Grondwet stelt dat men niet alleen politiek (burgerrechtelijk), maar ook strafrechtelijk verantwoordelijk is.

In dit kader brengen wij u het baanbrekende Pikmeer-arrest van de Hoge Raad in herinnering. In dit arrest wordt gesteld dat een ambtsdrager niet strafrechtelijk vervolgbaar is voor handelingen die specifiek behoren tot zijn bestuurstaak, bijvoorbeeld handhaven van de openbare orde, het verlenen van een paspoort, het verlenen van een vergunning, etc. Het gaat om gedragingen die uitsluitend door bestuursfunctionarissen worden verricht. Handelingen die ook door anderen dan bestuursfunctionarissen kunnen worden verricht (door particulieren) vallen wel onder het strafrecht. Het verbouwen van de supermarkt van Bronto kon ook door particulieren gedaan worden, niet alleen door ambtenaren van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Als uit het strafrechtelijk onderzoek zal blijken dat Bronto hiertoe de opdracht heeft gegeven, dan is hij niet alleen politiek, maar ook strafrechtelijk verantwoordelijk.

Wij snappen niet dat de DNA-commissie en Bronto zo moeilijk doen. Een ieder zichzelf respecterende ambtsdrager zou juist moeten willen dat de zaak bij de rechter komt, waar uitvoerig in de kleinste details getoetst wordt of iemand iets gedaan heeft of niet. Toen in DNA door DNA-leden Mahinder Jogi en Krishna Mathoera de vragen gesteld werden of Bronto wel gehoord wil worden en of hij zijn zaak door de rechter beoordeeld wil hebben, ontweek Bronto die vragen als een lafaard. Hij had niet het lef om die vragen te beantwoorden.

Sunil Sookhlall & Kries Mahabier[email protected]Facebook