Xi in Washington: 'Beide landen verliezen bij confrontatie'

De Amerikaanse president Donald Trump geeft zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping een rondleiding in de Oval Office. (Foto's: Xinhua) De Chinese president Xi Jinping heeft tijdens zijn officiële ontvangst in Washington opgeroepen tot een stabiele en langdurige relatie met de Verenigde Staten. Volgens Xi moeten de twee landen hun verschillen niet uit de weg gaan, maar voorkomen dat concurrentie uitmondt in een conflict.

Xi sprak donderdag tijdens de ceremonie bij het Witte Huis, waar hij door president Donald Trump en first lady Melania Trump werd ontvangen. Hij bedankte het Amerikaanse echtpaar voor de ontvangst en feliciteerde het Amerikaanse volk met de 250e verjaardag van de onafhankelijkheid.

Volgens Xi hebben China en de Verenigde Staten als twee grote wereldmachten een bijzondere verantwoordelijkheid. Hij verwees naar de afspraken die hij en Trump eerder dit jaar in China zouden hebben gemaakt over een "constructieve relatie van strategische stabiliteit".

"China en de Verenigde Staten winnen bij samenwerking en verliezen allebei bij confrontatie", zei Xi in zijn toespraak.

Xi pleitte voor intensiever contact tussen beide regeringen. Volgens hem verschillen China en de VS sterk van elkaar, maar kunnen ze door langdurige en open gesprekken meer begrip voor elkaar krijgen.

Ook de persoonlijke relatie met Trump kwam in zijn toespraak aan bod. Xi zei dat de twee leiders elkaar respecteren en regelmatig contact hebben. Hij riep daarnaast ministeries en overheidsdiensten op om de contacten te versterken.

Ook parlementariërs en maatschappelijke organisaties zouden volgens Xi meer met elkaar moeten samenwerken.

'Concurrentie moet binnen grenzen blijven'

Een belangrijk deel van de speech ging over de strategische rivaliteit tussen de twee landen. Xi zei dat China en de VS concurrenten kunnen zijn, maar dat die concurrentie volgens hem "gezond" en begrensd moet blijven. Hij vergeleek het met een wedstrijd waarin landen elkaar proberen bij te houden, en niet met een gevecht waarbij één partij moet winnen en de andere verliezen. Daarbij riep hij beide landen op een conflict te voorkomen.

Volgens Xi zouden de Amerikaanse en Chinese strijdkrachten regelmatig met elkaar moeten blijven overleggen. Ook zouden mechanismen voor crisiscommunicatie en het voorkomen van incidenten moeten worden verbeterd.

Hij verwees daarbij naar de zogenoemde Thucydides-val: het risico dat een opkomende macht en een gevestigde grootmacht door onderlinge angst en rivaliteit uiteindelijk in een conflict terechtkomen. Volgens Xi kan die ontwikkeling worden voorkomen.

Samenwerking rond AI
Kunstmatige intelligentie kreeg eveneens nadrukkelijk aandacht. Volgens Xi behoren China en de Verenigde Staten allebei tot de leidende landen op het gebied van AI. Daardoor hebben beide landen volgens hem niet alleen de mogelijkheden, maar ook de verantwoordelijkheid om de technologie op een veilige manier te ontwikkelen.

Xi zei dat AI onder menselijke controle moet blijven en uiteindelijk in dienst moet staan van het welzijn van mensen. Zijn opmerkingen komen op een moment waarop China en de VS juist ook hard met elkaar concurreren om technologische voorsprong. De twee landen proberen tegelijkertijd afspraken te maken over de risico's van geavanceerde AI-systemen.

Xi benadrukte daarnaast dat China open wil blijven staan voor Amerikaanse bedrijven die in het land willen investeren en zaken willen doen. 
Daar staat volgens hem tegenover dat Chinese ondernemingen in de VS eerlijk moeten worden behandeld.

Ook noemde hij de bestrijding van drugscriminaliteit als een terrein waarop China en de VS volgens hem meer kunnen samenwerken. Daarnaast stelde Xi voor het aantal rechtstreekse vluchten tussen beide landen uit te breiden. Dat zou het reizen en de handel tussen China en de VS moeten vergemakkelijken.

100.000 jonge Amerikanen naar China
Een van de opvallendste aankondigingen in de speech ging over uitwisselingen tussen jongeren. Xi zei dat China de komende vijf jaar 100.000 jonge Amerikanen wil uitnodigen voor bezoeken en uitwisselingsprogramma's in China. Volgens de Chinese president ligt de toekomst van de relatie tussen beide landen bij de bevolking en vooral bij de jongere generatie.

Hij verwees daarbij ook naar de gezamenlijke geschiedenis van China en de VS tijdens de Tweede Wereldoorlog. Chinese en Amerikaanse militairen vochten toen samen tegen de asmogendheden. Volgens Xi is die geschiedenis in China niet vergeten.