Val topgeneraal China zaait onzekerheid in VS over Chinese krijgsmacht

Zhang Youxia, vicevoorzitter van de Chinese Centrale Militaire Commissie (CMC), arriveert voor een groepsfoto voorafgaand aan de openingsceremonie van het Marine Symposium voor de Westelijke Stille Oceaan in Qingdao, in de provincie Shandong, China. (Foto: Reuters)

De val van Zhang Youxia, de op een na hoogste militaire leider in China, heeft in de Verenigde Staten (VS) zorgen doen rijzen over de stabiliteit en ervaring binnen de Chinese krijgsmacht. Volgens voormalige Amerikaanse functionarissen en analisten is met zijn vertrek een belangrijke schakel verdwenen die

tot dusverre hielp om communicatie tussen de Amerikaanse en Chinese militaire top te waarborgen.

Zhang, vicevoorzitter van de Centrale Militaire Commissie (CMC) en direct ondergeschikt aan president Xi Jinping, wordt sinds zaterdag onderzocht wegens vermoedelijke corruptie. Het is de meest prominente zuivering binnen de top van het Chinese leger sinds Xi begonnen is met een grootschalige strijd tegen corruptie binnen de krijgsmacht.Voor Washington betekent Zhangs plotselinge verdwijning het verlies van een gerespecteerd en bekend gezicht binnen het Chinese leger. Sinds de herstart van militaire communicatie tijdens de regering-Biden - na een 17 maanden durende stilte na het bezoek van toenmalig Huisvoorzitter Nancy Pelosi aan Taiwan - fungeerde Zhang als een van de weinige hoge militaire functionarissen met wie de VS direct kon spreken. In het politieke systeem van China heeft hij een hogere rang dan de minister van Defensie, wat zijn belang als contactpersoon benadrukt.Zhang was een van de weinige leiders met frontlinie ervaring uit de oorlog met Vietnam in de jaren zeventig en werd door Amerikanen gezien als een nuchtere adviseur van Xi. Volgens Drew Thompson, een voormalig Amerikaans defensie-expert, was Zhang de enige actieve officier die Xi mogelijk kon voorzien van objectief advies over de capaciteiten en beperkingen van het Volksbevrijdingsleger (PLA), inclusief de menselijke kosten van een conflict. Zijn vertrek verhoogt het risico op verkeerde inschattingen, doordat Xi mogelijk omringd raakt door ja-knikkers.Hoewel Defensieminister Dong Jun de afgelopen maanden meerdere keren sprak met zijn Amerikaanse collega, ontbreekt hij aan commandomacht binnen het PLA en is hij minder invloedrijk dan de vicevoorzitters van de CMC. Het verlies van Zhang, die bekend stond om zijn openheid en professionaliteit, zet derhalve een belangrijke deur naar dialoog op slot.

Voormalig luchtmachtgeneraal David Stilwell noemde Zhang ooit de enige Chinese officier die interesse toonde om met Amerikaanse militairen samen te werken en hun uitrusting te

ervaren. Volgens hem was Zhang “heel anders dan zijn collega’s” en zou hij goed binnen het Amerikaanse leger hebben gepast.

Hoewel contact met Chinese topgeneralen zelden diepgaand was, vreest Stilwell dat zonder Zhang het PLA zichzelf zal wijsmaken dat het leger klaar is voor een “Taiwan-avontuur”. Ook Eric Hundman van BluePath Labs benadrukt dat Xi waarschijnlijk niet altijd openstaat voor kritische adviezen van zijn legerleiding, wat de situatie potentieel gevaarlijker maakt.De Amerikaanse regering wilde geen commentaar geven over de interne Chinese ontwikkelingen. De Chinese ambassade in Washington bleef eveneens stil.Met de val van Zhang Youxia staat de VS voor de uitdaging een onzekerder en minder voorspelbare tegenhanger in het PLA te treffen, juist in een periode waarin militaire communicatie en begrip tussen de twee grootmachten urgenter zijn dan ooit.