Simons wil olie-inkomsten inzetten voor wonen en zorg: expats mogen burgers niet verdringen

De komst van expats mag er niet toe leiden dat Surinamers worden verdrongen op de woningmarkt. President Jennifer Simons wil daarom een deel van de toekomstige olie-inkomsten gebruiken voor woningbouw en gezondheidszorg. Tegelijkertijd moet een deel van het geld onaangeroerd blijven en mogen investeringen uit het Spaar- en Stabilisatie Fonds Suriname (SSFS) niet uitsluitend afhangen van de wensen van de regering. Zij lichtte haar ideeën zondag 4 oktober toe in het programma Welingelichte Kringen op Radio ABC.

Bij de woningbouw wil het staatshoofd voorkomen dat de lokale bevolking in de knel komt wanneer meer expats zich in Suriname vestigen. Zij verwees daarbij naar ervaringen van landen die zo’n ontwikkeling al hebben doorgemaakt. De staat moet volgens haar toegang tot grond blijven bieden en leningen tegen een lage rente mogelijk maken. Daarnaast wil zij investeerders aansporen om afzonderlijke woningen voor expats te bouwen.

Als onderdeel van de voorbereiding van het woningbouwprogramma is de

regering begonnen met het bouwrijp maken van grond en de aanleg van nutsvoorzieningen. Daarmee is het de bedoeling dat burgers in principe alleen de woning zelf hoeven te betalen. Een klein deel van de olie-inkomsten zou via het woningbouwfonds en het zorgfonds rechtstreeks ten goede moeten komen aan de samenleving.

Ook de gezondheidszorg moet volgens Simons tijdig worden voorbereid op de verwachte olie-inkomsten. Zij waarschuwde dat de zorgkosten in rijke landen soms sneller stijgen dan het bruto binnenlands product, waardoor mensen met minder geld moeilijker toegang krijgen tot zorg. De regering wil daarom in 2027 bij wet een zorgsysteem instellen dat de hele bevolking toegang tot zorg garandeert. Iedereen zal daaraan bijdragen, terwijl een deel van de financiering uit olie-inkomsten moet komen.

Deze plannen passen binnen de drie functies die de president voor het SSFS voor ogen heeft: geld behouden voor de toekomst en stabilisatie, investeren in de ontwikkeling van Suriname en

een beperkt deel bestemmen voor wonen en zorg. Voor de ontwikkelingsinvesteringen moet een investeringsfonds komen, waarbij wettelijk wordt vastgelegd waarin het geld mag worden gestoken. “De regering moet niet zomaar zelf kunnen bepalen waarin allemaal geïnvesteerd zou moeten worden”, stelde Simons.

Bij die keuzes moeten de toestand van het onderwijs, de gezondheidszorg en de infrastructuur en de verwachte olieopbrengsten worden meegewogen. Ook is aandacht nodig voor investeringen om sectoren zoals toerisme op te starten. Onderwijs geldt voor de president nadrukkelijk als een investering in de ontwikkeling van het land en niet slechts als een sociale uitgave.

Om de beoogde inrichting mogelijk te maken, moet de wetgeving rond het in 2017 ingestelde fonds opnieuw worden aangepast. Volgens Simons werd de wet in 2024 gewijzigd vanwege het Value Recovery Instrument (VRI). Nu die kwestie volgens haar is afgehandeld, is een nieuwe aanpassing nodig die aansluit bij de huidige situatie van Suriname en de verwachtingen

rond de olie-inkomsten.