Rasoelbaks waarschuwt voor wetswijzigingen: 'Het boemerangeffect loert'
| starnieuws | Door: Redactie
Hofpresident Iwan Rasoelbaks (m) geflankeerd door de hofleden Dinesh Sewratan en Ingrid Lachitjaran tijdens de opening van het nieuwe zittingsjaar. (Foto: Ranu Abhelakh) President Iwan Rasoelbaks van het Hof van Justitie maakt zich grote zorgen over de voorgenomen politieke veranderingen voor de rechterlijke macht. Vooral de plannen voor een derde rechtsprekende instantie en de positie van het Openbaar Ministerie (OM) baren hem zorgen. Rasoelbaks deed daarom opnieuw een oproep tot bezinning en overleg.
Het hof pleit voor de benoeming van rechters voor het leven en minimaal tien jaar rechterlijke ervaring. Zonder die waarborgen zal de derde instantie volgens Rasoelbaks „niet deskundig en onafhankelijk genoeg zijn” en kan dat „een verzwakking van het rechtssysteem en de rechtsontwikkeling” betekenen.
Onafhankelijkheid derde instantie
Volgens de hofpresident moet de regering rechters van de derde instantie ook niet zonder advies of voordracht van die instantie zelf kunnen benoemen of ontslaan. Gebeurt dat wel, dan bestaat volgens hem het risico dat de derde instantie zwakker wordt dan de tweede instantie, het Hof van Justitie. Hij waarschuwt dat dit "bij een regeringswisseling als een boemerang kan
Zorgen over het OM
Ook over de voorgestelde veranderingen bij het OM heeft het hof zorgen. De onafhankelijkheid van het OM als vervolgingsinstituut mag volgens Rasoelbaks niet worden verzwakt. Zo moeten de benoeming en het ontslag van advocaten-generaal volgens het hof plaatsvinden met advies of op voordracht van het Hof. Als dat niet gebeurt, "zal het Openbaar Ministerie verzwakt worden in haar onafhankelijke vervolgingstaak, ook dit kan beloond worden met het boemerang effect”, aldus de hofpresident.
Vanuit het hof bestaat geen bezwaar tegen het roulatiesysteem van zeven jaar voor de procureur-generaal, mits de advocaten-generaal niet voor het leven zijn benoemd. Anders zal het vervolgingsinstituut volgens Rasoelbaks qua stevigheid en onafhankelijkheid worden verzwakt. "Het boemerang effect loert ook hier. Gooi niet weg wat goed is; de wereld is een cirkel.”
Het hof pleit voor verankering van de Raad voor het
Meer ruimte voor meervoudige rechtspraak
De meervoudige rechtspraak, waarbij meerdere rechters een zaak beoordelen, moet daarom in eerste aanleg goed worden verankerd en georganiseerd. Als deze voorzieningen niet rechtstreeks bij wet worden ingesteld, kan dat volgens Rasoelbaks leiden tot „stagnatie en afhankelijkheid”.
Meer vicepresidenten en advocaten-generaal
Rasoelbaks herhaalde daarnaast de wens voor meer vicepresidenten bij het hof en meer advocaten-generaal bij het OM. Dat moet volgens hem bijdragen aan een betere aansturing van de
Zonder die mogelijkheid blijft volgens de hofpresident "de sectorale aansturing van de organisaties en van het primair proces inefficiënt”. Daarmee zou volgens hem geen sprake zijn van de beoogde versterking.
De voorgestelde hervormingen moeten volgens Rasoelbaks in samenhang worden uitgewerkt. Ook zijn goede overgangsbepalingen noodzakelijk. Zonder een „wet systematische en samenhangende” aanpak dreigt de modernisering „in zijn geheel onuitvoerbaar” te worden. Vanuit het hof zijn concrete voorstellen gedaan voor de aanpassing van de organisatieregelgeving.
Zowel het hof als de regering en het
parlement spreken zich uit voor de invoering van cassatierechtspraak als derde instantie. Over de manier waarop die instantie moet worden ingericht, bestaan echter duidelijke verschillen. Bij de mogelijke invoering van een derde rechtsprekende instantie wijst de hofpresident op het belang van onafhankelijkheid en deskundigheid.
Het hof pleit voor de benoeming van rechters voor het leven en minimaal tien jaar rechterlijke ervaring. Zonder die waarborgen zal de derde instantie volgens Rasoelbaks „niet deskundig en onafhankelijk genoeg zijn” en kan dat „een verzwakking van het rechtssysteem en de rechtsontwikkeling” betekenen.
Onafhankelijkheid derde instantie
Volgens de hofpresident moet de regering rechters van de derde instantie ook niet zonder advies of voordracht van die instantie zelf kunnen benoemen of ontslaan. Gebeurt dat wel, dan bestaat volgens hem het risico dat de derde instantie zwakker wordt dan de tweede instantie, het Hof van Justitie. Hij waarschuwt dat dit "bij een regeringswisseling als een boemerang kan
werken op degenen die het systeem hebben afgezwakt”.
Zorgen over het OM
Ook over de voorgestelde veranderingen bij het OM heeft het hof zorgen. De onafhankelijkheid van het OM als vervolgingsinstituut mag volgens Rasoelbaks niet worden verzwakt. Zo moeten de benoeming en het ontslag van advocaten-generaal volgens het hof plaatsvinden met advies of op voordracht van het Hof. Als dat niet gebeurt, "zal het Openbaar Ministerie verzwakt worden in haar onafhankelijke vervolgingstaak, ook dit kan beloond worden met het boemerang effect”, aldus de hofpresident.
Vanuit het hof bestaat geen bezwaar tegen het roulatiesysteem van zeven jaar voor de procureur-generaal, mits de advocaten-generaal niet voor het leven zijn benoemd. Anders zal het vervolgingsinstituut volgens Rasoelbaks qua stevigheid en onafhankelijkheid worden verzwakt. "Het boemerang effect loert ook hier. Gooi niet weg wat goed is; de wereld is een cirkel.”
Het hof pleit voor verankering van de Raad voor het
Openbaar Ministerie in de Grondwet en verdere uitwerking bij organieke wet. Indien dit uitblijft, "zal het algemeen vervolgings- en insluitbeleid van de regering nooit van de grond komen en onuitvoerbaar blijven”.
Meer ruimte voor meervoudige rechtspraak
Bij de jaarrede stond Rasoelbaks ook stil bij de inrichting en aansturing van de rechterlijke macht. Nu beslist één rechter vaak nog alleen over grote belangen en omvangrijke rechtszaken. Volgens de hofpresident zorgt dit voor frustratie bij de burger en moet dit snel veranderen.
De meervoudige rechtspraak, waarbij meerdere rechters een zaak beoordelen, moet daarom in eerste aanleg goed worden verankerd en georganiseerd. Als deze voorzieningen niet rechtstreeks bij wet worden ingesteld, kan dat volgens Rasoelbaks leiden tot „stagnatie en afhankelijkheid”.
Meer vicepresidenten en advocaten-generaal
Rasoelbaks herhaalde daarnaast de wens voor meer vicepresidenten bij het hof en meer advocaten-generaal bij het OM. Dat moet volgens hem bijdragen aan een betere aansturing van de
verschillende onderdelen van beide organisaties.
Zonder die mogelijkheid blijft volgens de hofpresident "de sectorale aansturing van de organisaties en van het primair proces inefficiënt”. Daarmee zou volgens hem geen sprake zijn van de beoogde versterking.
Samenhangende wetgeving noodzakelijk
Ook de ondersteunende organisatie van de rechterlijke macht moet voldoende zelfstandig kunnen functioneren. Het gaat onder meer om het bedrijfsbureau en het Bestuur van de Rechterlijke Macht. Als deze voorzieningen niet wettelijk worden verankerd, kan dat volgens Rasoelbaks leiden tot "stagnatie en afhankelijkheid”.
De voorgestelde hervormingen moeten volgens Rasoelbaks in samenhang worden uitgewerkt. Ook zijn goede overgangsbepalingen noodzakelijk. Zonder een „wet systematische en samenhangende” aanpak dreigt de modernisering „in zijn geheel onuitvoerbaar” te worden. Vanuit het hof zijn concrete voorstellen gedaan voor de aanpassing van de organisatieregelgeving.
Voor 2027 zegt het hof zich te blijven inzetten voor onafhankelijke, deskundige en toegankelijke rechtspraak. Rasoelbaks sprak daarbij de hoop uit dat de rechtsstaat
in Suriname wordt beschermd en versterkt. "Ik smeek daarbij de kracht en de wijsheid van de Opperrechter af om de rechtsstaat Suriname te behoeden, begeleiden en te ondersteunen in het nieuwe zittingsjaar.”
| starnieuws | Door: Redactie
