PARLEMENTARIËRS EISEN WAARBORGEN TEGEN POLITIEKE INMENGING EN WILLEKEUR IN DE RECHTSPRAAK

In het debat over de hervorming van de rechterlijke macht pleit NDP-assembleelid Le-Roy Doorson voor de invoering van een onafhankelijke selectiecommissie en strikte, objectieve criteria voor benoemingen.

Om de integriteit van het Openbaar Ministerie te beschermen, stelt hij vaste ambtstermijnen voor en een afkoelperiode van vijf jaar voor oud-politici. Hij benadrukte hierbij de noodzaak van professionaliteit boven politieke kleur met de woorden: “Wij mogen de onafhankelijkheid van het Openbaar Ministerie nooit offeren op het altaar van politieke opportuniteit. We willen vakmensen op die stoelen, geen partijloyalisten.” Naast deze maatregelen ziet Doorson de oprichting van een eigen Surinaamse Hoge Raad als een essentiële stap voor de nationale waardigheid en rechtszekerheid. Volgens hem moet een dergelijk instituut waarborgen dat de wet overal in het land, van Coronie tot Paramaribo, op exact dezelfde wijze wordt toegepast.

Iona Edwards (NDP) sprak haar verbazing uit over de angst die sommige critici tonen voor deze modernisering. Zij

stelt dat de hervormingen niet bedoeld zijn om instituten te ondermijnen, maar juist om de burger beter te beschermen. Edwards waarschuwde voor een te grote focus op individuele functionarissen en verklaarde: “Ik vraag mij af waar de werkelijke zorgen van de stakeholders liggen. Want wanneer men zich zorgen maakt als de PG het veld moet ruimen vanwege haar politieke overtuiging, dan houd ik mijn hart vast voor dit instituut.” Zij herinnerde haar collega’s eraan dat zij in de zaal zitten voor de belangen van het land en niet als vertegenwoordigers van een procureur-generaal. In haar ogen is een College van Procureurs-generaal een cruciaal instrument voor transparantie, waarbij zij benadrukte: “Geen enkel instituut kan en mag als ontastbaar worden beschouwd. Dat is geen aanval, dat is een kernprincipe van de rechtsstaat.”

Bronto Somohardjo (PL) sloot zich aan bij de kritiek op de huidige machtsconcentratie en wees erop dat de rechtsstaat juist in

gevaar komt wanneer wetgeving de belangen van een kleine groep dient in plaats van het collectief. Hij uitte felle kritiek op wat hij ziet als selectieve vervolging en ongelijke behandeling, waarbij sommige groepen schikkingen treffen terwijl anderen zwaar worden gestraft. Met de uitspraak “Recht voor één moet recht voor allen zijn,” onderstreepte hij dat machtsbegrenzing al moet plaatsvinden voordat een zaak de rechter bereikt. Somohardjo bevestigde dat zijn fractie voor de wijzigingen zal stemmen als onderdeel van een continu proces om willekeur tegen te gaan. Hij besloot zijn betoog met de krachtige overtuiging:

“Als recht nog steeds als onrecht wordt gevoeld, dan komen wij terug. Hervorming is geen aanval op de rechtsstaat, hervorming is de rechtsstaat aan het werk.”

Het debat werd op scherp gesteld door coalitie-parlementslid Stanley Betterson (Abop), die een krachtig pleidooi hield voor uiterste terughoudendheid. Betterson uitte zijn zorgen over de drijfveren achter de voorgestelde wijzigingen. Volgens hem

mag de fundamenten van de rechterlijke macht niet gesleuteld worden op basis van incidenten of publieke verontwaardiging, maar moet elke stap gebaseerd zijn op onomstotelijke feiten en degelijk onderzoek.

Betterson blikte terug op de Surinaamse wetgeschiedenis om zijn punt te illustreren. Hij wees op de Terugroepwet, de Amnestiewet en de instelling van het Constitutioneel Hof als voorbeelden van wetgeving die tot stand kwam vanuit een sfeer van politieke boosheid of verontwaardiging, maar die uiteindelijk hun doel volledig hebben gemist. “Wanneer emoties de overhand krijgen, missen we vaak het doel van wetgeving,” stelde de Abop-parlementariër resoluut.

De kritiek van Betterson richtte zich specifiek op de plannen om het Openbaar Ministerie (OM) te hervormen en het aantal procureurs-generaal uit te breiden. Hij plaatste vraagtekens bij de aanname dat meer leidinggevenden automatisch leiden tot een beter functionerend apparaat. Voor Betterson moet er eerst een objectieve analyse komen van de huidige knelpunten: liggen die in de

wet, de organisatie, het management of simpelweg in de uitvoering? “Op basis van emoties of individuele gevallen kun je geen vergaande institutionele besluiten nemen,” waarschuwde hij. Hij gaf aan dat hij pas bereid is zijn steun te verlenen als de noodzaak wetenschappelijk en feitelijk is onderbouwd: “Als onderzoek aantoont dat meerdere pg’s beter werken, dan heeft u mijn stem. Maar zonder feiten zal het voor mij moeilijk zijn om zulke voorstellen te ondersteunen.”

UNITEDNEWS