Overheidsfinanciën onder druk door bestuurscultuur en zwakke instituties
| chronostimes | Door: Redactie
In het Economistenblad Inzicht van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), editie april 2026, analyseert professor dr. Ruben Gowricharn de Surinaamse overheidsfinanciën. Hij stelt dat de begrotingsproblematiek niet uitsluitend financieel is, maar vooral wordt bepaald door structurele en institutionele factoren, waaronder bestuurscultuur en politieke mentaliteit.
Bij haar aantreden in 2020 stelde de regering-Santokhi dat de vorige regering-Bouterse een “failliete boedel” had achtergelaten, met verdwenen of vernielde middelen, hoge schulden en een uitgeholde deviezenreserve. In dezelfde periode nam de inflatie toe en kwamen overheidsbetalingen soms met vertraging tot stand.
Tegen deze achtergrond wordt gesproken over een economische crisis in het vorige decennium, al plaatst Gowricharn daarbij kanttekeningen. Hij maakt onderscheid tussen een crisis en een recessie en stelt dat de klassieke kenmerken van een diepe crisis zich in Suriname niet in dezelfde mate hebben voorgedaan.
De kern van de problematiek bestaat
De periode 2015-2024 toont volgens data van de Centrale Bank van Suriname een wisselend economisch beeld, terwijl de overheidsschuld opliep tot 121 procent van het BBP in 2020. Dit wijst op een structurele druk op de overheidsfinanciën.
Via het IMF-programma (EFF) in 2022-2025 werd 572 miljoen USD beschikbaar gesteld voor stabilisatie, schuldherstructurering en hervormingen in fiscaal en monetair beleid. Toch blijven structurele knelpunten bestaan, vooral aan de inkomsten- en uitgavenzijde.
Aan de uitgavenkant wijst Gowricharn op groeiende overheidskosten zoals salarissen, subsidies en bestuurlijke uitgaven, die niet altijd in verhouding staan tot de economische draagkracht. Hierdoor ontstaan structurele tekorten die vaak via leningen
De fiscale problematiek wordt als cruciaal beschouwd. Doordat de fiscus volgens hardnekkige geruchten inadequaat functioneert, verliest de overheid niet alleen inkomsten, maar ondermijnt dit ook het vertrouwen in een belangrijke staatsinstelling. Daarom wordt gepleit voor versterking van de belastingdienst, mogelijk ondersteund door een fiscale politie, en voor een fiscale revolutie met sterk moreel leiderschap.
Daarnaast stelt Gowricharn dat economen zich te veel richten op cijfers en begrotingsdiscipline, en te weinig op bestuurscultuur en politieke context.
Tot slot wordt gesteld dat er verschillende soorten uitgaven bestaan, van luxe consumptie tot corruptie, die het deel van de nationale besparingen onder druk zetten. Deze besparingen worden sterk beïnvloed door de bestuurscultuur en mentaliteit. Daarom zouden economen hier meer aandacht aan moeten besteden.
| chronostimes | Door: Redactie
