Opinie: ‘Vergeet de contractarbeid door koelies niet, ook dat is het slavernijverleden’
| het parool
| Door: Hariëtte Mingoen en Johan Raksowidjojo
De rol van Nederland in de slavernij krijgt terecht veel aandacht, maar één aspect blijft onderbelicht volgens Hariëtte Mingoen en Johan Raksowidjojo.
Gisteren, 9 augustus, was het 131 jaar geleden dat de eerste groep Javaanse contractarbeiders aankwam in Suriname. In Nederland is dit weinig bekend, in tegenstelling tot
het slavernijverleden dat veel wordt belicht om de Nederlandse betrokkenheid bloot te leggen: van de excuses van burgemeester Femke Halsema, de spijt en berouw van premier Mark Rutte in de aanloop naar herdenkingsjaar 2023, tot de wens van wethouders van de vier grote steden om 1 juli, de dag van
de afschaffing van de slavernij, tot een nationale feestdag te maken.
De politieke en museale aandacht voor het slavernijverleden, gelukkig inclusief de Oost, vinden wij terecht. Het stelselmatig en bewust ontnemen van vrijheid en waardigheid is mensonterend en verwerpelijk. Maar bij al deze uitingen ontbreekt de aandacht voor de andere
bladzijden in de geschiedenis waarin mensen onder verkapte slavernijomstandigheden verplicht werden arbeid te verrichten.
De systematische handel in mensen is niet opgehouden na de afschaffing van de slavernij. Ze werd voortgezet bij de werving van arbeiders, door de kolonialen koelies genoemd, voor de plantages in Suriname. Dit gold in mindere
mate voor de werving van Brits-Indische contractarbeiders, beter bekend als Hindostanen. Zij werden onder het toeziend oog en bescherming van het Brits bestuur geworven. Chinezen en Javanen in Indië daarentegen werden voor particulieren geworven onder hetzelfde gezag dat verantwoordelijk was voor het koloniaal bestuur in de Oost en in de
West. Hoewel het de schijn heeft van vrijwilligheid, is dit niets anders dan ronsel en handel in mensen.
Armoedig bestaan
Tussen 1890 en 1939 werden met 96 scheepstransporten 32.956 Javanen vanuit Nederlands-Indië naar Suriname vervoerd. Het merendeel kwam aan in een periode waarin de Surinaamse economie zwaar leed onder het
afnemend belang van plantagecultures aan het eind van de 19de eeuw tot na de Eerste Wereldoorlog. Ondanks contractuele verplichtingen van de werkgever werden ze slecht behuisd en slecht behandeld; een armoedig bestaan. Het beleid om voornamelijk mannen te werven, creëerde een groot vrouwentekort waardoor van gezinsvorming en een normaal gezinsleven
geen sprake kon zijn. Onder armoedige en slechte hygiënische omstandigheden leden velen aan ziekten waaraan ze heel jong stierven. Baby’s werden dood geboren en er was een grote zuigelingensterfte. De contractueel vastgelegde vrije terugkeer naar Indië, na vijf jaar arbeid, werd niet altijd nagekomen. Vaak was er geen schip beschikbaar
en moesten zij een nieuw contract afsluiten om hun recht op vrije terugkeer niet te verliezen. Zieke contractanten werden gerepatrieerd in plaats van te worden behandeld totdat ze in een betere conditie verkeerden om de terugreis te ondernemen.
Door de koelieordonnantie voor de contractarbeiders waren zij onderworpen aan de zogenaamde
poenale sanctie: een ondernemer mocht optreden als politie en rechter tegelijk om zijn arbeiders te straffen.
Cultuurstelsel
De contractarbeid komt voort uit hetzelfde machtscentrum dat verantwoordelijk is voor de slavenhandel in de Oost en in de West. De tentoonstelling Slavernij in het Rijksmuseum toont de verwevenheid tussen wat in de
Oost en de West gebeurde pijnlijk aan. Inkomsten uit de één werden ingezet voor transacties in de ander. Zo ontvingen de plantage-eigenaren in Suriname na de afschaffing van de slavernij compensatie voor elke slaaf die ze moesten laten gaan. Die compensatie werd betaald uit de winsten van het Cultuurstelsel dat
in Nederlands-Indië werd opgelegd aan de bevolking van Java in 1830-1870. In dat Cultuurstelsel werden boeren verplicht om op een vijfde van hun grond commerciële gewassen als koffie, indigo, thee en suiker te verbouwen. Deze producten moesten geleverd worden aan het gouvernement. Wie geen grond bezat, werd verplicht maximaal 66
dagen per jaar onbetaald voor het gouvernement te werken.
Slavernij, cultuurstelsel en contractarbeid liggen in elkaars verlengde. Ze zijn bedacht en geregisseerd vanuit hetzelfde bestuurssysteem, gestoeld op imperialistische en kapitalistische denkbeelden. Daarom mogen we de geschiedenis van de contractarbeid niet vergeten.
en bestuurslid stichting Javanen in diaspora Nederland. Beeld " data-credit="Beeld " data-height="736" data-original="https://images0.persgroep.net/rcs/D8Su5X6Ndskcfl1O6S-SKF5jfXM/dioconten…" data-title="Hariëtte Mingoen, voorzitter Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie en bestuurslid stichting Javanen in diaspora Nederland." data-width="763" height="736" loading="lazy" src="https://images0.persgroep.net/rcs/xhphoZL4eRZMadQNfYqQ9op-lwU/dioconten…" width="763" />Hariëtte Mingoen, voorzitter Stichting Comité Herdenking Javaanse Immigratie en bestuurslid stichting Javanen in diaspora Nederland.
Bron Chronos Times | Foto: Rajendre Khargi De voormalig Surinaamse ambassadeur in Nederland, Rajendre Khargi, waarschuwt voor een fundamentele verschuiving op de internationale energiemarkt die volgens hem grote gevolgen kan hebben voor Suriname en het Caribisch gebied. In een column op de site ‘Chronos Times’ stelt Khargi dat de mondiale oliemarkt steeds kwetsbaarder wordt doordat de traditio
De Surinaamse economie staat aan de vooravond van een transformatie die de potentie heeft de nationale begroting en de maatschappelijke infrastructuur voor decennia te herdefiniëren. Tijdens de Suriname Energy, Oil & Gas Summit (SEOGS) 2026 is het GranMorgu-project bevestigd als het speerpunt van de offshore ontwikkelingen in Noord- en Zuid-Amerika. De cijfers die gepresenteerd worden rondom dit
De slechte staat van medische apparatuur en de groeiende druk op zorgpersoneel in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) hebben geleid tot nieuwe investeringsplannen van de regering. Er zijn inmiddels meerdere projectvoorstellen ingediend om cruciale afdelingen van het ziekenhuis dringend te moderniseren.Volgens de minister van Volksgezondheid, Andre Misiekaba, gaat het om een totaalbedrag van
De Europese luchtvaartsector staat aan de vooravond van een historische transformatie. Luchtvaartreus Air France-KLM bereidt zich voor op een ingrijpende rebranding en centralisatieslag na de overname van de Scandinavische maatschappij SAS. Volgens ingewijden zal de vertrouwde naam “Air France-KLM” plaatsmaken voor een nieuwe, overkoepelende identiteit, waarbij “The Blue Group” momenteel a
De Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdeKUS) heeft wederom een belangrijke mijlpaal bereikt in de verdere kwaliteitsontwikkeling van haar opleidingen. De Bacheloropleiding Bouwkunde van de Faculteit der Technologische Wetenschappen (FTeW) heeft met succes de ‘Toets Nieuwe Opleiding’ van het Nationaal Orgaan voor Accreditatie (NOVA) doorlopen. Hiermee is Bouwkunde per 6 mei 2026 voor een
Foto compilatie: minister Andre Misiekaba van het Ministerie van Volksgezondheid | Achtergrond foto bron: Parbode De overheid werkt aan een controversieel plan om dak- en thuislozen uit het straatbeeld van Paramaribo te verwijderen en onder te brengen op een speciale opvanglocatie buiten de hoofdstad. In de omgeving van Domburg moet een centrum verrijzen waar betrokkenen niet alleen opvang krijgen
VHP-parlementariër Krishna Mathoera is geen voorstander van politieke benoemingen binnen RvC’s en RvT’s van parastatale bedrijven. Echter stelt zij dat niet alleen de regering Simons-Rusland, maar ook de regering Santokhi-Brunswijk zich hieraan schuldig heeft gemaakt. “Ik ben persoonlijk geen voorstander van politieke benoemingen. Zeker bij parastatale bedrijven. Want dat is de reden waarom
Paramaribo heeft op zondag 10 mei maar liefst 68, 6 millimeter neerslag geregistreerd. Volgens de Meteorologische Dienst Suriname valt dat in de categorie “zeer zware neerslag” en ligt het ruim boven de grens van 50 millimeter voor deze categorie. De metingen zijn verricht bij het weerstation Zorg en Hoop. Eén millimeter regen staat gelijk aan één liter water per vierkante meter.Ook op and
Ronald Assen, statisticus, is door de president gevraagd om voorzitter te worden in het bestuur van de stichting van het Algemeen Bureau voor de Statistiek (ABS). Het was echter niet de bedoeling dat dit gegeven nu al naar buiten zou worden gebracht. Het is immers nog niet zover dat Assen kan zeggen dat hij voorzitter is geworden van de Stichting Algemeen Bureau voor de Statistiek (ABS). Iemand v
Een vakantieganger uit Nederland is zondagavond aan de Bolletriestraat in Suriname overvallen en beroofd van zijn schoudertas. In de tas zaten onder meer zijn paspoort, vliegticket en een geldbedrag van 3.000 euro.De benadeelde, de 44-jarige S.C., liep over de Bolletriestraat toen een voor hem onbekende man hem tegemoetkwam. Zonder duidelijke aanleiding rukte de verdachte plotseling de schoudertas
