Herstelgelden zijn bedoeld voor herstel

Met belangstelling heb ik kennisgenomen van de verklaring van de VHP dat eventuele herstelgelden uit het slavernijverleden ten goede moeten komen aan de gehele Surinaamse samenleving. Vooropgesteld: ik ben niet juridisch onderlegd. Mijn standpunt is gebaseerd op historische feiten, morele rechtvaardigheid en de uitgangspunten van herstelrecht.

Herstelgelden zijn geen ontwikkelingshulp en ook geen extra inkomsten voor de staatskas. Zij zijn bedoeld als compensatie voor een specifieke misdaad tegen de menselijkheid: de trans-Atlantische slavernij. Miljoenen Afrikanen werden ontvoerd, als eigendom verhandeld en generaties lang zonder loon, rechten of vrijheid gedwongen te werken. Hun nazaten dragen de gevolgen daarvan tot op de dag van vandaag.

Internationaal wordt dit uitgangspunt steeds sterker bevestigd. Tijdens de internationale conferentie in Accra onderschreven tachtig landen een breed kader voor herstelrecht. Ook erkende de Verenigde Naties op 25 maart 2026 de trans-Atlantische slavenhandel opnieuw als een van de ernstigste misdaden tegen de menselijkheid.

Juist daarom kan slavernij

niet op één lijn worden gesteld met contractarbeid. Contractarbeiders hebben geleden onder zware omstandigheden, maar zij kwamen op basis van een arbeidsovereenkomst, ontvingen loon en konden na afloop van hun contract kiezen voor terugkeer of een financiële vergoeding. Tot slaaf gemaakten hadden geen contract, geen loon en geen vrijheid. Zij waren zelf eigendom.

Na de afschaffing van de slavernij ontvingen de slavenhouders compensatie van de Nederlandse staat. De vrijgemaakten niet; zij werden nog tien jaar onder staatstoezicht verplicht om op de plantages te blijven werken.

Herstelrecht is bedoeld om een specifiek historisch onrecht voor een specifieke slachtoffergroep te herstellen. Niemand zou voorstellen dat schadevergoedingen voor oorlogsslachtoffers of herstelbetalingen voor slachtoffers van de Holocaust onder de gehele bevolking worden verdeeld. Waarom zou dat bij de trans-Atlantische slavernij dan wel moeten gebeuren?

Herstelgelden voor de slavernij behoren daarom in de eerste plaats te worden ingezet voor projecten die de positie van nazaten

van tot slaaf gemaakten versterken. Dat is geen bevoordeling, maar de essentie van herstelrecht.

Kenrich Cairo