Surinamers voorzichtig optimistisch, maar kiezen voor duurzame economische koers

Surinamers kijken voorzichtig positief naar de economische toekomst van het land, maar lijken niet te kiezen voor groei tegen elke prijs. Terwijl 42 procent verwacht dat het in de toekomst beter zal gaan met Suriname, spreekt een opvallend grote meerderheid zich uit voor bescherming van het regenwoud, zelfs wanneer dit economische groei beperkt. Ook willen ruim acht op de tien Surinamers dat een deel van de toekomstige olie- en gasinkomsten wordt gespaard voor volgende generaties. Het beeld dat uit landelijk onderzoek naar voren komt, is daarmee helder: de bevolking ziet economische kansen, maar koppelt die

nadrukkelijk aan duurzaamheid en langetermijndenken.

Dat blijkt uit het Landelijk Perceptieonderzoek Suriname 3.0, dat onderzoeksbureau NIKOS in opdracht van het ministerie van Olie, Gas en Milieu heeft uitgevoerd. Het onderzoek moet inzicht geven in de visies, verwachtingen en prioriteiten van de Surinaamse bevolking richting 2050. Op de vraag hoe men de toekomst van Suriname tegemoet ziet, verwacht 42 procent dat het beter zal gaan met het land. Bijna een derde, 32 procent, denkt dat de situatie ongeveer hetzelfde zal blijven, terwijl 26 procent een verslechtering verwacht. Daarmee overheerst optimisme, maar van uitgesproken vertrouwen in een betere toekomst is nog geen sprake. De onderzoekers spreken daarom van voorzichtig optimisme.

Opvallend is dat jongeren positiever zijn dan oudere leeftijdsgroepen. Ook opleiding speelt een duidelijke rol. Van de respondenten die hbo of universitair onderwijs hebben gevolgd, verwacht 51 procent dat het beter zal gaan. Onder mensen met maximaal basisonderwijs is dat 30 procent.

Naarmate het opleidingsniveau stijgt, neemt het optimisme over de toekomst toe.

Dat optimisme staat overigens tegenover een minder gunstig beeld van de huidige persoonlijke financiële situatie. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat slechts 18 procent zegt voldoende te hebben om van te leven. Voor 72 procent gaat het financieel moeizaam, al lukt het nog wel, terwijl 10 procent aangeeft moeite te hebben het hoofd boven water te houden. Vergeleken met vijf jaar geleden zegt 43 procent dat de financiële situatie is verslechterd.

De positieve verwachtingen voor de toekomst komen dus niet voort uit een breed ervaren huidige welvaart. Tegen die achtergrond is een andere uitkomst van het onderzoek opmerkelijk. Maar liefst 87 procent vindt dat Suriname het regenwoud moet beschermen, zelfs wanneer dit de economische groei beperkt. Daarmee kiest een zeer grote meerderheid niet zonder voorwaarden voor maximale economische expansie. Natuurbehoud wordt door de respondenten nadrukkelijk onderdeel gemaakt van het gewenste

ontwikkelingsmodel.

Ook het denken over toekomstige olie- en gasinkomsten wijst in die richting. 83 procent vindt dat een deel daarvan moet worden gereserveerd voor toekomstige generaties. Daarnaast beschouwt 96 procent investeringen in onderwijs als de belangrijkste investering voor de toekomst en vindt 91 procent goed bestuur en het tegengaan van corruptie belangrijker dan de nieuwe olie- en gasinkomsten. De onderzoekers concluderen daaruit dat Surinamers economische ontwikkeling nadrukkelijk verbinden met onderwijs, goed bestuur, duurzaamheid, langetermijndenken en kansen voor de eigen bevolking.

Ook bij de vraag waarop Suriname economisch zou moeten inzetten, komt die behoefte aan een bredere ontwikkelingsbasis naar voren.  Landbouw en agro-industrie worden door 57 procent genoemd als belangrijkste sector om de economie minder afhankelijk te maken van olie en mijnbouw. Toerisme en eco-toerisme volgen met 27 procent. ICT en digitale diensten en de bos- en natuurgebaseerde economie worden ieder door 16 procent genoemd.

De voorkeur voor landbouw is bovendien breed. De sector staat bij alle leeftijdsgroepen bovenaan en krijgt in vrijwel alle onderzochte districten steun van een meerderheid. De voorkeur is het sterkst in Nickerie en Brokopondo. Jongeren en hoger opgeleiden zien relatief vaker mogelijkheden in toerisme, ICT en activiteiten die zijn gebaseerd op duurzaam gebruik van bos en natuur. Daarmee lijkt de bevolking olie en gas niet als eindbestemming van de economische ontwikkeling te beschouwen. De toekomstige inkomsten kunnen juist worden gebruikt om andere economische sectoren sterker te maken.

Ook het rapport trekt die conclusie. Olie- en gasinkomsten kunnen volgens de onderzoekers als katalysator dienen voor een bredere, duurzamere en minder kwetsbare economie, mits investeringen doelgericht, langdurig en in samenhang worden gedaan. De keuze voor duurzaamheid betekent tegelijkertijd niet dat Surinamers natuurlijke hulpbronnen afwijzen als basis voor ontwikkeling. Integendeel. In het onderzoek worden de natuurlijke rijkdommen juist als een van de grote sterke kanten van het land beschouwd. Daarmee ontstaat een genuanceerder beeld van wat de bevolking richting 2050 lijkt te verlangen: de natuurlijke rijkdommen benutten, maar ze niet uitputten; olie-inkomsten gebruiken, maar niet alles vandaag besteden; economische groei nastreven, maar tegelijkertijd het regenwoud beschermen en andere productiesectoren opbouwen.

Die lijn komt ook terug in de algemene conclusie van het onderzoek. De Surinaamse bevolking kijkt voorzichtig optimistisch naar de toekomst, maar twijfelt tegelijkertijd of de mogelijkheden van het land daadwerkelijk zullen worden omgezet in brede en duurzame vooruitgang. Het onderzoek laat daarmee zien dat de discussie over Surinames economische toekomst voor de bevolking kennelijk niet uitsluitend draait om hoeveel het land straks aan olie en gas verdient. Minstens zo belangrijk is wat met die inkomsten wordt opgebouwd en wat voor volgende generaties wordt achtergelaten.

De uitdaging richting 2050 wordt daarmee groter dan economische groei alleen: de nieuwe rijkdom zodanig inzetten dat Suriname zijn economie verbreedt, zijn natuurlijke kapitaal beschermt en ook na het olietijdperk over duurzame bronnen van welvaart beschikt.