In memoriam Bapak Sapto Sopawiro (86)
| starnieuws | Door: Redactie
Met diepe droefheid, maar zeker ook met grote eerbied en dankbaarheid, gedenken wij Bapak Sapto Sopawiro, voor velen Pak Sapto, ook bekend als Pak Dhalang. Een bijzondere Surinamer is heengegaan; een mens die gedurende zijn lange leven een onuitwisbare indruk heeft achtergelaten op onze samenleving.
Pak Sapto was een uitzonderlijke kenner van de Javaanse cultuur,
Leven van kennis en toewijding
Pak Sapto werd op 15 juli 1940 geboren in Kampong Baroe, Saramacca. Hij was de echtgenoot van wijlen Ibu Wagirah en vader van Eddy, Judy en wijlen Jenny. In 1947 verhuisde hij naar Paramaribo om bij zijn moeder aan de Heiligenweg verder onderwijs te volgen. Daarna woonde hij bij zijn vader in Nickerie. In 1962 keerde hij terug naar Paramaribo en vestigde zich aan de Ladesmastraat. Vanaf 1970 woonde hij in Boxel, de plaats vanwaar menigeen hem kent.
Voor hij zich volledig aan cultuur wijdde, werkte hij als schipper-motorist bij de Scheepvaart Maatschappij Suriname en vervolgens als mecanicien en operator bij de Billiton Maatschappij Suriname.
De kennis van de Javaanse cultuur en het vak van Dhalang kreeg hij van zijn vader
Pionier van het Javanisme
In april 2014 trad Pak Sapto, op voordracht van minister Soewarto Moestadja van Binnenlandse Zaken, in dienst als de eerste bezoldigde geestelijke van het Javanisme in Suriname. Daarmee werd een bijzondere mijlpaal bereikt in de geschiedenis van het Javanisme in ons land.
Hij was een belangrijke promotor van Agama Jawa, de Javaanse religieuze traditie. Hij verzorgde lessen en lezingen,
In 1987 stond hij aan de wieg van de sociaal-religieuze vereniging Carita Wujud Ngesti Tunggal: vrij vertaald, Eenheidsbeleving naar het Werkelijke Woord. De kern van deze levensbeschouwing is: “Er is maar één God, Hij is eeuwig en overal, Schepper van het Heelal.”
Meester van de Wayang
Voor velen zal Pak Sapto vooral voortleven als de meesterlijke Dhalang, de Javaanse dynamische schaduwpoppenspeler en verteller met smaak. Met zijn Wayang Kulit bracht hij eeuwenoude verhalen, levenslessen, waarden en geschiedenis tot leven. Hij wist de oude Javaanse traditie op meesterlijke wijze te verbinden met de moderne Surinaamse werkelijkheid.
Politiek, economie, smartphones, internet — alles kon onderdeel worden van zijn verhaal. Hij verbond verleden en heden, traditie en actualiteit, verschillende talen en verschillende culturen. Zijn bijzondere betekenis werd onder meer vastgelegd in de
Brug tussen mensen en generaties
Pak Sapto was niet alleen cultuurkenner en beoefenaar, maar bovenal een verbinder. Studenten, onderzoekers, cultuurhoeders, iedereen kon bij hem terecht. Hij verzorgde colleges en lezingen bij kennisinstellingen zoals de Anton de Kom Universiteit van Suriname en het IOL. Zijn kennis werd benut binnen uiteenlopende disciplines, waaronder cultuur, sociologie, antropologie, geneeskunde en religiestudies.
Ook bij onderzoek naar de Javaanse immigratiegeschiedenis speelde hij een rol. Als tolk en vertaler reisde hij naar Yogyakarta om Surinaams historisch en genealogisch onderzoek te ondersteunen. Hij wilde er tevens leren hoe de continuïteit van de Wayang-cultuur voor toekomstige generaties kon worden gewaarborgd.
Erkenningen
Zijn verdiensten werden op verschillende manieren erkend met onder meer: VHJI Award in Goud (2007), culturele onderscheiding van Indonesië (2013), GRANI van Wanica Zuid-Oost (2013), officiële erkenning door het Directoraat Cultuur (2023), Eremedaille van Goud in de Ere-Orde van de Gele Ster (2023), opname in de
Blijvende erfenis
Met het heengaan van Pak Sapto verliest Suriname een bijzondere cultuurdrager, geestelijke, Master Dhalang, verteller, docent, onderzoeker en tolk … maar bovenal een mens die mensen en culturen met elkaar wist te verbinden.
Pak Sapto heeft onder zeer ruime en veelkleurige belangstelling een waardige culturele begrafenis met staatseer gekregen op zondag 20 september 2026.
Hariandi Todirijo
.-.
| starnieuws | Door: Redactie
