Kaseko op weg naar Unesco-lijst: dossier moet uiterlijk 31 maart 2027 binnen zijn

De Surinaamse stichting K.A.S.E.K.O. werkt verder aan de voordracht van kasekomuziek voor de representatieve lijst van het Immaterieel Cultureel Erfgoed van Unesco. Het dossier moet uiterlijk 31 maart 2027 worden ingediend. Daarna volgt een beoordelingsproces dat ongeveer een jaar kan duren.

Volgens voorzitter Rosita Leeflang is tijdens de tweede publieke vergadering het volledige dossier van het borgingsplan gepresenteerd. Op basis van opmerkingen en aanvullingen van aanwezigen wordt het document verder aangepast.

Na afronding van deze fase gaat het dossier naar het directoraat Cultuur voor verificatie. Daarbij moeten ook vragen vanuit de overheid worden beantwoord. Vervolgens wordt het dossier vertaald, worden videobeelden gemonteerd en worden foto’s voor de indiening geselecteerd. Als alles volgens planning verloopt, kan de voordracht in 2028 worden behandeld.

Nieuwe inzichten uit Coronie In het kader van het onderzoek heeft de stichting verschillende gemeenschappen bezocht. Op 19 september vond een bijeenkomst plaats in Coronie, waar met inwoners

werd gesproken over vormen en kenmerken van kasekomuziek.

Volgens Leeflang leverde het bezoek nieuwe inzichten op. Zo werd in Coronie gesproken over “Opo Poku” als benaming voor een vorm van kaseko. Tijdens de gesprekken kwam naar voren dat deze muziek kenmerken van kaseko heeft, maar volgens deelnemers iets langzamer wordt gespeeld.

Ook de bijdrage van de Kopru T’tu aan de kaseko kwam aan de orde. Leeflang zegt dat deze informatie tijdens haar eerdere onderzoek niet met haar was gedeeld en dat bepaalde aspecten haar toen evenmin waren opgevallen.

Een ander aandachtspunt is de rol van blaasinstrumenten. Vanuit de gemeenschap werd aangegeven dat binnen kaseko meer aandacht moet zijn voor blaasinstrumenten.

Volgens Leeflang heeft het onderzoeksproces ertoe geleid dat zij eerdere opvattingen over de samenstelling en ontwikkeling van kaseko verder heeft moeten bijstellen. Het traject maakt volgens haar duidelijk dat er nog veel kennis over kaseko bestaat die onvoldoende is

vastgelegd.

Meer dan muziek en dans Leeflang benadrukt dat kaseko meer is dan alleen muziek en dans. Ook de spirituele, culturele en sociale functies zijn volgens haar van groot belang. “Er is heel veel informatie die nog niet is vastgelegd,” zegt zij.

Tijdens het onderzoek melden zich volgens haar regelmatig mensen bij het museum die hun persoonlijke verhalen en kennis over kaseko willen delen. De stichting probeert deze verhalen zoveel mogelijk te documenteren.

“Doordat ik in dit proces zit en steeds verder nadenk over kaseko, krijg ik veel meer informatie binnen die ik nog niet bezat. Dat merk ik ook tijdens interviews.” Volgens Leeflang vervult kaseko verschillende functies binnen de samenleving. De muziek kan mensen samenbrengen, ontspanning bieden en deel uitmaken van sociale en culturele activiteiten.

Kansen voor cultuurtoerisme Een plaats op de Unesco-lijst zou volgens Leeflang niet alleen cultureel van betekenis zijn, maar ook economische mogelijkheden kunnen bieden.

Zij wijst daarbij op kansen voor de horeca, muzikanten, bands en het toerisme.

“Er wordt al veel gedaan met kaseko, zoals tijdens feesten. Als toeristen naar Suriname komen om kaseko bij de bron te ervaren, kunnen ook de horeca en muzikanten daarvan profiteren.”

Volgens haar zijn inmiddels nieuwe kasekobands actief en komen er steeds meer muzikanten bij. Ook ziet zij mogelijkheden om kaseko sterker in te zetten binnen het cultuurtoerisme.

Leeflang ziet daarnaast een sociale betekenis in het dansen op kaseko. Volgens haar kunnen mensen tijdens het dansen hun dagelijkse zorgen en stress even loslaten. Daarmee kan kaseko volgens haar ook bijdragen aan het welzijn van mensen.

Besluit ligt bij Unesco Leeflang benadrukt dat de stichting niet zelf bepaalt of kaseko uiteindelijk op de Unesco-lijst wordt geplaatst. Nadat het dossier via het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur is ingediend, volgt eerst het nationale traject. Daarna beoordeelt Unesco het dossier.

Ook tijdens dat internationale proces kunnen opnieuw vragen worden gesteld.

“Als de stichting hier niet in geloofde, waren wij hier nooit aan begonnen,” aldus Leeflang. Zij zegt samen met het bestuur te dromen van een plaats voor kaseko op de representatieve lijst. Ook binnen de erfgoedgemeenschap leeft die ambitie sterk.

Leeflang spreekt daarnaast de hoop uit dat kaseko ooit ook op een ander internationaal niveau erkenning krijgt. “Wij dromen ervan dat wij ooit die Grammy kunnen winnen met kaseko.”

Museum groeit mee Naast het Unesco-traject werkt de stichting verder aan de promotie en documentatie van kaseko. Het Kaseko Museum trekt volgens Leeflang steeds meer bezoekers. Inmiddels is ook een tweede muziekinstrument aan het museum geschonken.

De stichting denkt momenteel na over een tentoonstelling. Daarnaast staat volgend jaar de vijfde editie van de Nationale Dag van de Kaseko op het programma.

Leeflang benadrukt dat de stichting op meerdere sporen tegelijk werkt.

Het Unesco-dossier is een belangrijk onderdeel, maar daarna wil de organisatie zich verder richten op het museum, onderzoek, documentatie en de verdere ontwikkeling van kaseko.

Voor de stichting is het Unesco-traject daarmee niet het eindpunt, maar een volgende stap in het zichtbaar maken, bewaren en doorgeven van de Surinaamse kasekocultuur.