Fatehmahomed wil stevige rechterlijke controle op nieuwe opsporingsmacht

De rechter-commissaris mag geen “stempelmachine” worden wanneer justitie ruimere opsporingsbevoegdheden krijgt. Irshaad Fatehmahomed (NPS) wil dat de regering duidelijk maakt hoe onafhankelijke rechterlijke toetsing gewaarborgd blijft bij de voorgestelde wijziging van het Wetboek van Strafvordering. Ook de zeggenschap over gevoelige onderzoeksgegevens en de verantwoording aan het parlement riepen vragen op.

Tijdens de behandeling in De Nationale Assemblée (DNA) stelde Fatehmahomed dat het wetsvoorstel de regie in het vooronderzoek aanzienlijk verschuift naar de officier van justitie. Volgens zijn toelichting krijgt de rechter-commissaris daarbij vooral de taak vooraf machtiging te verlenen. Die inrichting vraagt volgens hem om stevige waarborgen tegen een onvoldoende kritische beoordeling.

“Hoe voorkomen we dat de rechter-commissaris een stempelmachine wordt?”, vroeg het parlementslid. Hij wil dat de rechter-commissaris daadwerkelijk onafhankelijk en diepgaand blijft toetsen of de inzet van een bevoegdheid gerechtvaardigd is.

Meer verantwoordelijkheid voor het OM Fatehmahomed vroeg hoe de minister van Justitie en Veiligheid garandeert dat het

Openbaar Ministerie over voldoende ethische, juridische en operationele kaders beschikt om de grotere verantwoordelijkheid te dragen.

Bij de rechterlijke beoordeling moeten volgens hem de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit centraal blijven staan: staat de ingreep in verhouding tot het onderzoeksdoel en kan dat doel ook met een minder ingrijpend middel worden bereikt?

Het parlementslid onderschreef de noodzaak om georganiseerde, grensoverschrijdende en digitale criminaliteit effectiever te bestrijden. Volgens hem kunnen opsporingsdiensten daarvoor niet blijven werken met uitsluitend het instrumentarium uit de vorige eeuw. Tegelijkertijd raakt de ontwerpwet rechtstreeks aan de privacy, het huisrecht en het telecommunicatiegeheim van burgers.

Hij vroeg daarom ook welke extra integriteitswaarborgen binnen het Korps Politie Suriname worden ingebouwd. De regering moet volgens zijn vraagstelling duidelijk maken hoe wordt voorkomen dat de nieuwe bevoegdheden tegen onschuldige burgers worden misbruikt.

Hoever bevraagt politieke zeggenschap over register Dorothy Hoever (NPS) richtte zich op een andere vorm van controle: de inrichting

van een register met gevoelige onderzoeksgegevens. Volgens haar toelichting kunnen gegevens uit observaties, telefoontaps en digitaal onderzoek worden opgeslagen in een register dat door de minister wordt ingesteld.

Hoever vroeg waarom een politieke functionaris via een ministeriële beschikking zeggenschap krijgt over de inrichting en controle van zo’n gevoelig register. Zij stelde voor die verantwoordelijkheid bij een onafhankelijke persoon te leggen.

Fatehmahomed geleidde haar aanbeveling door naar de regering en adviseerde die nadrukkelijk in overweging te nemen.

Hij vroeg zelf wanneer de nadere regels voor opslag, verstrekking en vernietiging van verkregen gegevens aan DNA worden gepresenteerd. Zonder strikte en transparante protocollen voor beveiliging tegen manipulatie bestaat volgens hem het risico dat fouten later gevolgen hebben voor strafzaken.

Kasdjo vraagt om jaarlijkse verantwoording Johnny Kasdjo (VHP) wilde weten wie achteraf controleert hoe de bijzondere opsporingsbevoegdheden zijn toegepast. Hij vroeg bovendien of DNA jaarlijks een verslag krijgt waarin staat hoe vaak deze bevoegdheden

zijn gebruikt.

Daarmee legde hij naast de rechterlijke toetsing vooraf ook de verantwoording achteraf op tafel. Zijn vraag ging over de informatie die het parlement krijgt om de toepassing van de nieuwe bevoegdheden te kunnen volgen.

Fatehmahomed geleidde ook die vraag door naar de regering. Hij sprak steun uit voor modernisering van het Wetboek van Strafvordering, maar verbond daaraan de opdracht om de rechtsbescherming van burgers stevig vast te leggen.