Schrikkelseconde verdwijnt: extra seconde levert te veel risico’s op voor computernetwerken

De schrikkelseconde wordt vanaf 20 mei 2027 afgeschaft en vervangen door een schrikkeluur. Daarmee moeten storingen worden voorkomen in computernetwerken en andere systemen die afhankelijk zijn van nauwkeurige tijdregistratie. De Algemene Conferentie voor Maten en Gewichten (CGPM) heeft daarover donderdag 15 oktober in Frankrijk een besluit genomen.

Vertegenwoordigers van 69 landen stemden over de verandering. Het besluit volgt op ongeveer dertig jaar discussie over de manier waarop de internationale tijd wordt afgestemd op de draaiing van de aarde.

De schrikkelseconde bestaat sinds 1972. De aarde draait niet helemaal regelmatig, terwijl atoomklokken de tijd zeer nauwkeurig bijhouden. Door af en toe een seconde toe te voegen, bleef de internationale standaardtijd UTC vrijwel gelijklopen met de tijd die op de aardrotatie is gebaseerd. Sinds de invoering gebeurde dat 27 keer, voor het laatst in 2016.

Risico op storingen Die extra seconde kan technische problemen veroorzaken. Computernetwerken moeten de aanpassing op hetzelfde moment

verwerken. Wanneer dat misgaat, kunnen systemen tijdelijk verschillende tijden aangeven en verstoord raken. In 2012 waren Reddit en LinkedIn door problemen met de schrikkelseconde tijdelijk onbereikbaar. Ook op financiële markten, waar transacties nauwkeurige tijdstempels vereisen, brengt de correctie risico’s met zich mee.

Verkeerd uitgevoerde tijdcorrecties kunnen daarnaast gevolgen hebben voor mobiele telefoonnetwerken en elektriciteitsnetten. Aarde draait sneller

Een bijkomend probleem is dat de aarde de afgelopen jaren sneller is gaan draaien. Daardoor zou voor het eerst een seconde moeten worden geschrapt, in plaats van toegevoegd: een zogenoemde negatieve schrikkelseconde.

De kans dat zo’n correctie binnen tien jaar nodig zou zijn, wordt op ongeveer 30 procent geschat. Het voor het eerst overslaan van een seconde zou de technische risico’s verder kunnen vergroten.

Eeuwenlang geen correctie nodig Met de nieuwe regeling mag het verschil tussen UTC en de tijd op basis van de aardrotatie oplopen tot een uur voordat moet worden ingegrepen.

Daardoor zijn dergelijke correcties naar verwachting eeuwenlang niet nodig.

De aardrotatie blijft wel gevolgd worden. Ook blijven gegevens over het verschil tussen beide tijdschalen beschikbaar, onder meer voor astronomie en navigatie aan de hand van hemellichamen.

Hoewel de afschaffing officieel volgend jaar ingaat, is er tot die datum geen schrikkelseconde meer gepland. Daarmee is de laatste extra seconde in de praktijk al toegevoegd.